Een kind van 8 jaar neemt reeds een jaar amfetamine. De dosis is nu 25 mg. De arts wil niet hoger gaan en schakelt over naar rilatine. Om de slaapproblemen aan te pakken wil hij ook melatonine geven. Wat is er gekend over melatonine bij kinderen?

Er werd beschreven dat slaapproblemen voorkomen bij 50 tot 60% van de kinderen met ADHD (Bendz et al, 2010; Ivanenko et al, 2008). Bovendien wordt deze problematiek vaak versterkt door de standaardbehandeling van ADHD met centrale stimulantia (Barkley et al., 1990; Bricard and Boidein, 2001; Day and Abmayr, 1998). We vonden in de literatuur geen evidence-based richtlijnen voor de behandeling van slapeloosheid bij kinderen met ADHD. Verschillende bronnen vermelden wel het belang van het uitsluiten van andere oorzaken van slaapproblemen, het optimaliseren van de behandeling met centrale stimulantia en het implementeren van goede slaaphygiëne (Ivanenko et al., 2008; Kratochvil et al., 2005). Hoewel er vermoedens zijn dat adjuvante therapie met melatonine nuttig zou kunnen zijn, kan hierover geen eenduidige uitspraak gedaan worden wegens een tekort aan goed opgezette klinische studies (Bendz et al, 2010). Bijgevolg kunnen we ook geen advies geven over de optimale dosering van melatonine of over de veiligheid op langere termijn.

1. Een eerste studie bestudeerde het effect van melatonine bij 19 kinderen die behandeld werden voor ADHD met methylfenidaat (Weiss et al., 2006). In een gerandomiseerde, dubbel blinde cross-over studie kregen deze kinderen gedurende 10 dagen elke avond (20 minuten voor bedtijd) 5 mg melatonine of een placebo. Hierbij zag men een beperkte maar statistisch significante verbetering van de slaaplatentie (dit is de tijd dat het kind wakker in bed ligt vooraleer in slaap te vallen; die tijd was gemiddeld 16 minuten korter na behandeling met melatonine dan na een placebo). De duur van de slaap was gemiddeld 15 minuten langer na gebruik van melatonine dan na placebo. Bij die kinderen die een positief effect ondervonden van melatonine, werd de behandeling met melatonine gedurende 3 maanden voortgezet (nu niet meer dubbel blind, maar open-label). Na 3 maanden behandeling met melatonine zag men geen verbetering meer in slaaplatentie, maar wel nog een verbetering in de duur van de slaap (een toename van gemiddeld 23 minuten). Er dient opgemerkt dat deze studie werd gesponsord door een fabrikant van melatonine.

2. Een tweede studie bestudeerde het effect van melatonine bij 24 kinderen onder behandeling met metylfenidaat (Tjon Pian Gi et al., 2003). Direct na de start van de behandeling met 3 mg melatonine/dag sliepen patiënten 15 tot 240 minuten sneller in dan patiënten die een placebo-behandeling kregen. Zowel op korte-termijn (1-4 weken) als op lange termijn (3 maanden) bleef dit effect aanhouden. Deze studie heeft echter enkele belangrijke methodologische tekortkomingen. Zo is dit bijvoorbeeld een open-label studie, wat betekent dat behandelaars en ouders wisten of hun kind melatonine of placebo kreeg.