Skip to Content

Huisdokter schrijft voor: 300mg efedrine en 5dr adrenaline 1/1000 in zalfbasis tot 30g voor kind van 15 maanden! Kindje zou neusbloeding hebben tgv verkoudheid Efedrine is nochtans tegenaangewezen voor kinderen <7 jr? Ook Neobacitracine is voorgeschreven.

Het gebruik van efedrine bij een kind van 15 maanden is gecontra-indiceerd. We raden bijgevolg aan de bereiding niet af te leveren en de voorschrijvende arts te contacteren. Druppels met oxymetazoline of xylometazoline in aangepaste dosering (bv. Nesivine baby) kunnen eventueel voorgesteld worden als alternatieve behandeling wanneer de arts een vasoconstrictor noodzakelijk acht. Echter, dit wordt niet concreet vermeld in richtlijnen. In de meeste gevallen volstaat het neusslijmvlies te hydrateren en hiervoor lijkt bij een kind van 15 maanden het gebruik van een zoutoplossing het meeste aangewezen. Het gebruik van Neobacitracine neusdruppels, een topisch antibioticum, kan nuttig zijn bij herhaalde neusbloedingen, hoewel er alleen evidentie is rond het gebruik van nasale antibioticazalven. De vraag blijft of het aanbrengen van een neuszalf praktisch haalbaar is bij een jong kind. Daarenboven zijn de bestaande neuszalven niet aangewezen bij deze leeftijdscategorie volgens de bijsluiter.

Epistaxis… What’s in a name?

Epistaxis of neusbloeding is een vervelende maar vaak onschuldige aandoening. 60 % van de bevolking heeft er ooit wel eens last van. Neusbloedingen treden vooral op bij kinderen tussen 2 en 10 jaar en personen ouder dan 50 jaar. Het komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen [1].

Men maakt een onderscheid tussen anterieure en posterieure neusbloedingen. De meeste bloedingen treden vooraan in de neus op, de zogenaamde anterieure neusbloedingen. In dit geval is de bloeding afkomstig van de plexus van Kiesselbach, een bloedvatkluwen ter hoogte van het neustussenschot. Posterieure neusbloedingen treden op in het achterste deel van de neusholte, vanuit aftakkingen van de arteria sphenopalatina [1].

In het merendeel van de gevallen zijn de klinische symptomen van een anterieure neusbloeding voor de hand liggend. De patiënt bloedt uit één of beide neusgaten. Een posterieure neusbloeding daarentegen kan asymptomatisch verlopen doordat het bloed wegloopt via de keelholte. Zeer uitzonderlijk, wanneer grote bloedvaten betrokken zijn bij de bloeding, kan dit leiden tot plots zwaar bloedverlies [1].

Neusbloedingen komen vaker voor in de winter, wanneer de lucht droger is (verwarming) en meer mensen verkouden zijn. Andere oorzaken zijn o.a. neuspeuteren, trauma (bv. klap op de neus), de aanwezigheid van een vreemd voorwerp in de neus (bij kinderen), beschadiging van het neusslijmvies (bv. door topische corticosteroïden), verhoogde bloeddruk en het gebruik van bloedverdunners [1,2].

Eerste hulp bij neusbloedingen

Een neusbloeding kan in de meeste gevallen snel en met behulp van enkele eenvoudige maatregelen behandeld worden. Laat het duidelijk zijn dat de volkswijsheid van de sleutel in de nek te leggen er alvast geen van is…

  1. Bewaren van rust en kalmte. Het verlies van zelfs een kleine hoeveelheid bloed kan alarmerend voor de patiënt werken. Door opwinding en stress kan de bloeddruk stijgen waardoor de bloeding veregert [2].
  2. Compressie van de neusgaten gedurende minimum 5 minuten en maximum 20 minuten terwijl men al zittend lichtjes vooroverbuigt. Dit om te vermijden dat het bloed in de keel loopt en zo nausea en obstructie van de luchtwegen kan veroorzaken. Bovendien is de bloeddruk in het hoofd in zittende houding het laagst. Duim en wijsvinger moeten aan weerszijden van de neus geplaatst worden, vlak onder het bovenste harde stuk van de neus (zie foto) [1,2].
  3. Bij onvoldoende effect kan het aanbrengen van een gedraaid propje watten of compressen, eventueel gedrenkt in een topisch decongestivum (bv. xylometazoline), een mogelijk alternatief zijn. Ook bloedstelpende watten kunnen uiteraard [1,2]!

Doorverwijzing naar de arts is noodzakelijk bij herhaalde neusbloedingen, bij neusbloedingen als gevolg van bloedverdunners of wanneer de neusbloeding niet gestopt kan worden [2].

Neusbloedingen bij kinderen

Neusbloedingen zijn een veelvoorkomend pediatrisch probleem, hoewel eerder zeldzaam onder de leeftijd van 2 jaar. Nagenoeg 30 % van de kinderen jonger dan 5 jaar hebben wel eens neusbloedingen. Bij oudere kinderen stijgt de prevalentie tot 50 %. Het gaat meestal om anterieure neusbloedingen veroorzaakt door een droog neusslijmvlies of een klein trauma. Herhaalde neusbloedingen kunnen evenwel de eerste tekens zijn van een onderliggende stollingsstoornis die kan leiden tot anemie [3].

De behandeling is gericht op het hydrateren van het neusslijmvlies en het voorkomen van korstvorming. Dit kan door het spoelen van de neus met een zoutoplossing of het aanbrengen van een neuszalf. Bij herhaalde neusbloedingen blijkt het gebruik van een antibioticazalf effectief te zijn [3,4].

Topische nasale decongestiva bij kinderen

Het gebruik van topische nasale decongestiva bij kinderen ligt al enige tijd onder vuur. Hoog tijd om alles eens op een rijtje te zetten.

Sinds 1 mei 2013 zijn er nieuwe aanbevelingen van het fagg van toepassing met betrekking tot dit onderwerp. De topische nasale decongestiva fenylefrine, efedrine, nafazoline en tramazoline zijn gecontra-indiceerd voor kinderen jonger dan 7 jaar. Deze aanbevelingen zijn gebaseerd op hun nauwe therapeutisch-toxische marge en het feit dat ernstige bijwerkingen zoals hypertensie en convulsies gerapporteerd zijn. Deze contra-indicatie geldt echter niet voor oxymetazoline en xylometazoline aangezien er voor deze topische decongestiva geen ernstige problemen met de pediatrische vormen beschreven zijn [5].

In concreto

Het gebruik van efedrine bij een kind van 15 maanden is gecontra-indiceerd. We raden bijgevolg aan de bereiding niet af te leveren en de voorschrijvende arts te contacteren.

Druppels met oxymetazoline of xylometazoline in aangepaste dosering (bv. Nesivine baby) kunnen eventueel voorgesteld worden als alternatieve behandeling wanneer de arts een vasoconstrictor noodzakelijk acht. Echter, dit wordt niet concreet vermeld in richtlijnen. In de meeste gevallen volstaat het neusslijmvlies te hydrateren en hiervoor lijkt bij een kind van 15 maanden het gebruik van een zoutoplossing het meeste aangewezen. Het gebruik van Neobacitracine neusdruppels, een topisch antibioticum, kan nuttig zijn bij herhaalde neusbloedingen, hoewel er alleen evidentie is rond het gebruik van nasale antibioticazalven. De vraag blijft of het aanbrengen van een neuszalf praktisch haalbaar is bij een jong kind. Daarenboven zijn de bestaande neuszalven niet aangewezen bij deze leeftijdscategorie volgens de bijsluiter.

Indien na het verdwijnen van de verkoudheid de neusbloedingen aanhouden, wordt best doorverwezen naar een kinderarts zodat een onderliggende stollingsstoornis kan uitgesloten worden.

Referenties: 

[1] Kucik C.J. & Clenney T. Management of epistaxis. American Family Physician 2005; 71(2):305-311.

[2] Anonymous. Neusbloeding. Geraadpleegd via www.kno.nl.

[3] Pateel N., Maddalozzo J. & Billings K.R. An update on management of pediatric epistaxis. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology 2014; 78:1400-1404.

[4] Damrose J.F. & Maddalozzo J. Pediatric epistaxis. The Laryngoscope 2006; 116:387-393.

[5] Anonymous. Geneesmiddelen gebruikt bij kinderen tegen hoest en verkoudheid: aanbevelingen van het fagg. Geraadpleegd via www.fagg.be.

Auteur:
Lies Leemans

Datum laatste actualisatie: 19 november 2014

Expert: 
liels4316