Skip to Content

Wat is de precieze werking van DEET? Moet de mug hiermee in contact komen om effectief te zijn?

Het werkingsmechanisme van DEET is niet exact bekend. Een eerste hypothese stelt dat insecten de menselijke afscheidingsproducten niet meer zouden herkennen en bijgevolg niet langer in staat zijn een gastheer te vinden. Een andere theorie stelt dat DEET toch zelf een rechtstreeks activerende invloed uitoefent op de reukreceptoren.

Het werkingsmechanisme van DEET is niet exact bekend. DEET interfereert met receptoren in de antennes, de twee gelede voelsprieten die vanaf de kop boven of tussen de ogen ontspringen. De antennes kunnen reuk-, smaak- en tastreceptoren bevatten. Reukreceptoren detecteren afscheidingsproducten van mens en dier  en kunnen zodoende mogelijke gastheren lokaliseren [1].

Een eerste hypothese stelt dat insecten, blootgesteld aan DEET die primaire aantrekkingssignalen niet meer zouden herkennen en bijgevolg niet langer in staat zijn een gastheer te vinden. Welke de menselijke afscheidingsproducten zijn die primair door de mug wordt gedetecteerd is niet met zekerheid geweten. Aanvankelijk werd melkzuur en kooldioxide vooropgesteld, maar ook 1-octen-3-ol, een molecule dat voorkomt in zweet en uitgeademde lucht, is kandidaat [2,3].

Een andere theorie stelt dat DEET toch zelf een rechtstreeks activerende invloed uitoefent op de reukreceptoren. Een argument daarvoor is dat ook in afwezigheid van de hogergenoemde producten een insektenwerend effect kan worden aangetoond [4]. Recent werd een DEET-gevoelige neuronreceptor geïdentificeerd in de antenne van Drosophila melanogaster (fruitvlieg). Inhibitie van deze receptor onderdrukt ook het vermijdingsgedrag tegenover DEET. Deze receptor bleek ook gevoelig voor honderen andere repellents, die eveneens muggen weghouden. Deze ontdekking biedt volgens de auteurs nieuwe perspectieven bij het zoeken naar nieuwe efficiënte insektenwerende middelen [5].

De toxiciteit van DEET is gering en een gevolg van verkeerd gebruik. Dit aspect van DEET werd al vroeger eens behandeld in de Q-box.

Referenties: 

[1] Anonymous, DEET, technical fact sheet, National pesticide Information Center

[2] Anna Petherick, How DEET jams insects' smell sensors, Nature, Published online 13 March 2008

[3] Ditzen M, Pellegrino M, Vosshall LB., Insect odorant receptors are molecular targets of the insect repellent DEET., Science. 2008 Mar 28;319(5871):1838-42.

[4] Syed Z, Leal WS., Mosquitoes smell and avoid the insect repellent DEET., Proc Natl Acad Sci U S A. 2008 Sep 9;105(36):13598-603.

[5] Kain P, Boyle SM, Tharadra SK, Guda T, Pham C, Dahanukar A, Ray A., Odour receptors and neurons for DEET and new insect repellents., Nature. 2013 Oct 24;502(7472):507-12.

 

Auteur:
Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie: 4 december 2013

Expert: 
lucls5261