Skip to Content

Heeft de inname van calcium een negatief effect op de werking van calciumantagonisten?

Calcium kan theoretisch calciumantagonisten tegenwerken, maar hiervoor zijn zeer hoge dosissen nodig. Oraal toegediende calciumsupplementen bevatten veel lagere dosissen calcium en hebben bijgevolg geen invloed op de werking van de calciumantagonisten. Beide geneesmiddelen kunnen dus zonder probleem gelijktijdig gebruikt worden.

Calcium vervult verschillende functies in ons lichaam. Het grootste gedeelte bevindt zich in de botten en de tanden, waar het zorgt voor stevigheid. Slechts een kleine fractie van de aanwezige hoeveelheid calcium vervult andere belangrijke functies in ons lichaam. Calcium komt tussen bij de signaaltransductie, spiercontractie, bloedstolling, vrijstelling van hormonen ed.

Calciumsupplementen worden toegediend aan patiënten ter preventie van fracturen bij osteoporose en ter bevordering van de stevigheid van de botten. Calciumantagonisten worden onder andere toegediend bij de behandeling van hypertensie, angina pectoris en cardiale aritmie. Ze inhiberen de Ca-influx doorheen voltage-afhankelijke L-kanalen. Calciumantagonisten zijn dus eerder calciumkanaalblokkers en geen letterlijke ‘antagonisten’. Ze zullen vooral inwerken op gladde spiercellen en myocardcellen, waar het inwaartse transport van calcium via calciumkanalen belangrijk is voor de exciteerbaarheid.

Calciumkanalen hebben drie ‘standen’. Kanalen in modus 0 zullen niet openen bij depolarisatie, kanalen in modus 1 zullen kort openen bij depolarisatie en kanalen in modus 2 zullen volledig openen bij depolarisatie. In normale omstandigheden is ongeveer 70% van de kanalen in modus 1, 30% in modus 0 en minder dan 1% in modus 2. Ieder kanaal zal willekeurig en traag van de ene naar de andere mode switchen. Calciumkanaalblokkers binden reversibel en selectief aan kanalen in modus 0 en houden het kanaal enige tijd in deze modus (geen overgang naar modi 1 en 2). Hierdoor gaan er dus minder kanalen openen bij depolarisatie.

Om het effect van calciumkanaalblokkers tegen te gaan, zijn heel hoge concentraties calcium nodig (ongeveer 10 mg calcium/kg lichaamsgewicht/uur). Dit kan gebeuren door bijvoorbeeld een intraveneus infuus met calciumgluconaat toe te dienen. De aanbevolen dosis elementair calcium bij osteoporose bedraagt 1 g. De hoeveelheden calcium in de orale calciumsupplementen hebben bijgevolg een veel te lage concentratie om een invloed te hebben op de calciumkanalen en zullen dus de calciumkanaalblokkers niet tegenwerken.

Referenties: 

[1] Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie. Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium. Beschikbaar via www.bcfi.be. Geraadpleegd in november 2013.

[2] Rang HP. Dale MM. Ritter JM. Flower RJ. Henderson G. Rang and Dale’s Pharmacology. Elsevier. 2012

[3] Algemene Pharmaceutische Bond. DelphiCareâ databank. Geraadpleegd in november 2013.

[4] Lexicomp. UpToDate™ Online. Geraadpleegd in november 2013.

[5] MedicinesComplete. Dietary Supplements. Geraadpleegd in november 2013

[6] Dupont, A. Cursus Klinische Farmacologie en (inleiding tot de) Farmacotherapie. VUB 2010.

Auteur:
Drs. Apr. Sara Desmaele en Prof. Dr. Apr. Stephane Steurbaut
UZ Brussel/VUB
Dienst Klinische Farmacologie & Farmacotherapie

Datum laatste actualisatie: 18 november 2013

Expert: 
stest0865