Skip to Content

Weet iemand een bereiding op basis van Formol om blaren op de voeten te voorkomen ?

Geen enkele professionele bron maakt melding van formaldehyde voor het voorkomen van blaren. Een standaardformule is er derhalve niet. Zowel de Europese regelgeving als de FDA leggen restricties op. Voor nagelverharders zijn concentraties tot 5 % toegelaten, maar dient te worden gewaarschuwd om alle contact met de huid te vermijden. Er valt derhalve weinig goeds te verwachten van een behandeling met formaldehyde-verdunningen ter preventie van voetblaren.

Blaren

Een blaar is veelal een gevolg van aanhoudende druk of wrijving op de huid. We spreken dan van  drukblaren (friction blister). Typisch zijn de voetblaren na een ongewoon lange wandeling of blaren aan de handen na lang spitten in de tuin. Wrijving op de huid leidt niet altijd tot blaarvorming. Als de wrijving regelmatig is maar niet te sterk, ontstaat eelt, dat als een verdegingsmechanisme mag gezien worden.  Brandblaren ontstaan na extreme verhitting, bij brandwonden of zonnebrand, of afkoeling van de huid.  Ook bij allergische reacties, zoals bij een insectenbeten, en bij infecties zoals herpes,  kunnen blaren ontstaan. Bovendien zijn er nog andere  huidaandoeningen, waarbij blaren kunnen voorkomen [1].

Voetblaren worden in de hand gewerkt door slecht passend schoeisel en huidvochtigheid. Het dragen van comfortabele schoenen en propere sokken zijn dan ook de allereerste maatregelen die moeten worden genomen om blaren te vermijden. Hoge hakken en strakke, slecht zittende trendy schoenen verhogen de kans op blaarvorming. Vooral personen die last hebben van transpiratie aan de voeten, doen er goed aan absorberende sokken te dragen en die ook frequent te verversen. In de handel zijn daartoe gepaste  sokken en schoeisel verkrijgbaar, ondermeer voor de sportbeoefenaar.  Nieuw schoeisel wordt best "ingelopen" alvorens het intensief te gebruiken voor grotere afstanden. Ook de stap- of looptechniek is van belang en kan via training door een podoloog mogelijk verbeterd worden.

Het aanbrengen van beschermende tapes en bandages op gevoelige plaatsen vermindert de wrijving op de huid zelf. Een alternatief is het dragen van 2 paar dunne sokken over elkaar in plaats van één paar dikke sokken. Zo zal de wrijving zich eerder tusen de sokken onderling afspelen en minder ter hoogte van de huid. Al deze maatregelen helpen de vorming van een blaar voorkomen of minstens vertragen.

Talkpoeder reduceert de frictie slechts gedurende korte tijd. Na een tijdje heeft de talk evenwel zoveel vocht opgeslorpt dat agglomeraten ontstaan en de frictie wordt verhoogd.

Formaldehyde

Het is zeer ver zoeken naar formol als preventief middel tegen blaren.  Op een sportsite  [2] vonden we inderdaad dat een 3%-ige oplossing eenmaal daags aan te brengen op de voeten de perspiratie zou remmen. Enige wetenschappelijke ondersteuning voor dit advies ontbreekt echter volledig. Geen enkele professionele bron maakt er melding van en standaardformules zijn er niet. Uit wat hierna volgt blijkt zelfs dat deze praktijk zonder meer fout is.

Formaldehyde komt voor in huishoudelijke, schoonmaak- en reinigingsmiddelen, ook wel in vaatwasreinigers. In ziekenhuizen, zwembaden en laboratoria wordt formaldehyde soms toegepast als ontsmettingsmiddel. Verder in ziekenhuizen als conserveringsmiddel voor menselijk weefsel, en in sommige kunstharsen (phenol- en ureumharsen). Ook komt het voor in sommige lijmen, verven, metaalbewerkingsvloeistoffen en in antikreukmiddelen voor textiel [3].

Formaldehyde afgevende conserveermiddelen worden toegepast in huidverzorgende producten, cosmetica en in sommige medicinale zalven en crèmes. In het bijzonder vinden we formaldehyde terug in nagelverhardingsproducten. Volgens de Europese Cosmeticaverordening (1223/2009/EEG) bedraagt de maximaal toegelaten concentratie formaldehyde of formaldehyde vrijstellende producten in nagelverharders 5 %, berekend als formaldehyde. Als voorzorgsmaatregel wordt voorgeschreven de nagelriemen te beschermen met vet of olie. Voor alle andere eindproducten die formaldehyde bevatten dan wel stoffen die formaldehyde afgeven, is, indien de concentratie formaldehyde in het eindproduct hoger is dan 0,05 %, de vermelding  bevat formaldehyde” op het etiket verplicht [4]. Het Farma Compendium [5] vernoemt een nagenoeg verwaarloosbaar aantal formaldehyde bevattende producten.Talrijker zijn de producten die expliciet vermelden dat ze geen formaldehyde bevatten.

De FDA stelt dat het gebruik van formol als conserveermiddel in cosmetica veilig is, aan de laagste mogelijke effectieve concentratie, die in geen geval hoger mag zijn dan 0.2% g/g. Ook wordt het veilig geacht in nagelverharders waar de concentratie wel hoger mag zijn is, maar de nodige instructies moeten worden meegegeven om contact met de huid te vermijden. Het gebruik van formaldehyde in haarverzachters wordt niet veilig genoemd. Er wordt gewaarschuwd voor irritatie en mogelijke allergie tegenover nagelpreparaten die formaldehyde bevatten [6].

Rekening houdend met bovenstaande gegevens en met de giftigheid , carcinogene,  irriterende en  allergene eigenschappen van formaldehyde [7, 8] in het algemeen, zien we geen heil in dit product   voor het voorkomen van blaren aan de voeten.

Referenties: 

[1] http://en.wikipedia.org/wiki/Blister

[2] http://www.runnersworld.co.uk/beating-injury/qa-why-these-blisters-every-time-i-run/656.html

[3] Anoniem, Formaldehyde / Formaldehyde Afgevende Conserveermiddelen, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie, 2005

[4] Anoniem, Verordening (EG) nr. 1223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 betreffende cosmetische producten, Publicatieblad van de Europese Unie, 22/12/2009

[5] Farma Compendium, zoektermen formol en formaldehyde, geraadpleegd op 12/10/2013

[6] Anonymous, US Food and Drug Administration, Nail Care Products, Safety and Regulatory Information, last upodat March 11, 2013

[7] http://www.nclabor.com/osha/etta/indguide/ig31.pdf

[8] http://www.niehs.nih.gov/health/materials/fact_sheet_formaldehyde.pdf

Auteur:
Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie: 12 oktober 2013


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie volgend onderwerp: Tabel: eigenschappen van de belangrijkste desinfectantia

Expert: 
lucls5261