Skip to Content

Bestaat er een standaard omzetting voor doseringen in extracten naar doseringen in poeders? Bijvoorbeeld: aloe-extract 10mg wordt voorgeschreven maar enkel aloe-poeder staat bij de grondstoffen. Kan je dan dit extract vervangen door het poeder?

Indien afkomstig van Aloe vera moet aloëpoeder, bekomen door het laten uitlekken van sap uit de aan de basis afgesneden bladeren en vervolgens gedroogd, minstens 28 % hydroxyanthraceenderivaten bevatten, uitgedrukt als barbaloïne-equivalenten. Voor Aloe ferox is dit minstens 18 %. De concentratie van een droog extract kunnen we enkel afleiden uit de specificaties van de producent of een verwijzing naar een officiële monografie, die op de verpakking moet staan. Een verhouding van 1 op 4 als algemene regel aanhouden is in geen geval aan te raden.

De natuur produceert meer dan  400 soorten Aloë. Alle Aloëplanten hebben een cactusachtig uitzicht en behoren tot de familie van de lelie-achtigen (familie Liliaceae), oorspronkelijk afkomstig uit Zuid Afrika (o.a. A. ferox) maar ook Arabië, Madagascar, Zanzibar, Curaçao, ... . De naamgeving is nogal verwarrend ondermeer ook door het bestaan van vele plaatselijke en volkse synoniemen. De in de farmacie best gekende soorten zijn Aloe barbadensis Miller, beter bekend als Aloe vera ('echte Aloë') en de Kaapse aloë (Aloe Capensis), die diverse Aloë species omvat, voornamelijk Aloe ferox Miller en zijn hybriden.

In de buitenste lagen van de bladeren van de Aloëplant zit een latex, gewoonlijk het sap (juice) genoemd. Bestanddelen in dit sap hebben een laxerende werking en worden tevens gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie om een bittere smaak te geven aan bijvoorbeeld alcoholische dranken. Het grootste volume van de plant wordt gevormd door het binnenste deel van de bladeren (het vruchtvlees). Hierin zit een slijmerige substantie, de zogenaamde gel. De gel fungeert als water- en energieopslagplaats van de plant.  "Aloë-sap" mag dus niet verward worden met de “Aloë gel” bekomen door fileren van de bladeren en verzamelen van de gel.

Het gedroogde “aloë sap” (= “aloe juice”) wordt bekomen door het laten uitlekken van het sap uit de aan de basis afgesneden bladeren. In principe wordt hier dan een extract bekomen op basis van de pericykel cellen en eventueel aanliggende parenchymcellen. Het sap bevat de hydroxyanthraceenderivaten verantwoordelijk voor de stoelgangsbevorderende / laxerende werking. Het “aloë sap” kan dan worden gedroogd (zowel door verwarmen als lyophiliseren) en geeft het overeenkomstige “aloë-poeder”.

Er bestaat zeker geen standaardomzetting voor de omrekening van poeders naar droge extracten. Deze dient steeds berekend te worden vertrekkende van het specifieke extract.  Het is zelfs moeilijk om hiervoor een antwoord te geven voor het specifieke geval van Aloë. Afgaande op de vooropgestelde kwaliteitsparameters dient het gedroogde “aloe juice” minstens 28 % hydroxyanthraceenderivaten te bevatten (uitgedrukt als barbaloïne-equivalenten) indien afkomstig van A. vera en minstens 18 % indien afkomstig van A. ferox.

De normaal aangeraden dosissen voor een volwassene liggen tussen de 10 - 30 mg hydroxyanthraceenderivaten. Dat zou overeenkomen met 36 - 107 mg “aloë-sap”   (aloë-poeder) (op basis van een 28 % gehalte). Deze benedenlimiet komt dus overeen met de 40 mg aloëpoeder waarvan sprake in de vraag, vooropgesteld dat hiermee het gedroogde “aloë-sap” bedoeld wordt.

Het is echter niet mogelijk om te bepalen met hoeveel extract dit overeenkomt. Een concentratie-equivalente hoeveelheid van 1 deel extract ter vervanging van 4 delen poeder als praktijkregel aanhouden is in geen geval aan te raden. Kaapse Aloë droog extract wordt in de Europese Farmacopee V gedefinieerd als een gestandaardiseerde vorm van Kaapse Aloë. Het in de monografie voorgeschreven gehalte hydroxyanthraceenderivaten bedraagt 18 - 21.0 %. Eén deel extract is in dit geval dus equivalent met 1 deel poeder. De concentratie van het poeder kan in principe zelfs hoger zijn dan die van het extract, aangezien voor aloë-poeder enkel een ondergrens geldt.

Om de vraag accuraat te kunnen beantwoorden is het bijgevolg noodzakelijk de volledige specificaties van de producten te kennen. Gezien de kans op vergissingen zou het niet meer dan normaal zijn dat de extractverhouding meegedeeld wordt door de fabrikant en vermeld wordt op de grondstoffenfiche.

Referenties: 

[1] Echte Aloe,  Wikipedia, geraadpleegd op 29/07/2013

[2] Kap-Aloe,  Wikipedia, geraadpleegd op 29/07/2013

[3] Aloe,  Medline Plus, geraadpleegd op 29/07/2013

[4] Anonymous, Aloes, Cape en Aloes dry extract, standardised , European Pharmacopeia 5.0, 01/2005:0258, p.948

[5] Committee on herbal Medicinal Products (HMPC), Assessment report on Aloe Barabadensis Miller and Aloe (various species, mainly Aloe Ferox Miller and its hybrids), European Medicines Agency, 5 July 2007.

[6] Anthraquinones in Plants: Source, safety and applications in gastrointestinal health. 2010. L. Delmulle, K. Demeyer. Nottingham University Press.

Auteur:
 

Prof. Dr. K. Demeyer
VUB - FAFY
Laarbeeklaan 103,
B-1090 Jette.

Met enkele achtergrondtoelichtingen en toevoeging van referenties door L. Leyssens

Datum laatste actualisatie: 8 augustus 2013

Expert: 
lucls5261