Skip to Content

Een patiënt gebruikt Asaflow® in cardiovasculaire preventie. Hij krijgt een diepe veneuze trombose en moet Clexane® spuiten. Moet Asaflow® gestopt worden zolang als de Clexane® wordt gegeven?.

Het al dan niet verderzetten van Asaflowâ gedurende de behandeling met Clexaneâ is afhankelijk van het risicoprofiel van de patiënt. Zowel het tromboserisico als het bloedingsrisico dient in rekening gebracht te worden. Algemeen kan gesteld worden dat bij patiënten met een hoog tromboserisico en een laag bloedingsrisico Asaflowâ niet gestopt dient te worden. Bij een laag tromboserisico en een hoog bloedingsrisico kan Asaflowâ wel gestopt worden. In alle andere gevallen dient een afweging van beide risico’s te gebeuren.

Op deze vraag is geen éénduidig antwoord te formuleren. De aanpak zal immers afhangen van het totale cardiovasculaire risico van de patiënt en van zijn comorbiditeiten. In bepaalde gevallen is de combinatie Asaflow® en Clexane® wel degelijk geïndiceerd. Dit is onder andere het geval bij instabiele angina pectoris, myocardinfarct en niertransplantatie. Indien de patiënt één van deze aandoeningen vertoont, dienen beide geneesmiddelen verdergezet te worden.

De combinatie van anti-aggregantia en anticoagulantia verhoogt uiteraard het risico op bloeding aangezien zij op een verschillend punt in de hemostase aangrijpen. De meeste bronnen spreken dan ook van een interactie, maar geven geen éénduidige afhandelingsstrategie. Zo zegt de SKP van Clexane® dat het aangeraden is te stoppen met acetylsalicylzuur bij de start van enoxaparine, tenzij de behandeling strikt is aangewezen. In dit laatste geval is dan een strikte klinische- en laboratoriumcontrole nodig. De SKP van Asaflow® vermeldt een verhoogd bloedingsrisico in combinatie met andere geneesmiddelen die inwerken op de bloedstolling. Delphicare en Commentaren Medicatiebewaking zeggen dat de combinatie wel kan, maar dat nauwlettend gecontroleerd moet worden op het verhoogd bloedingsrisico. Deze gegevens worden bevestigd door Stockley’s Drug Interactions.

Het al dan niet verderzetten van de behandeling met Asaflow® is dus afhankelijk van het risicoprofiel van de patiënt. Bij patiënten met een hoog cardiovasculair risico kan Asaflow® beter niet gestopt worden. Hoogrisicopatiënten zijn onder andere patiënten met recente cardiovasculaire gebeurtenissen (cerebrovasculair accident, myocardinfarct) of patiënten met belangrijke comorbiditeit zoals diabetes, hypertensie en dyslipidemie. Bij deze patiënten zal het voortzetten van de combinatietherapie minder risico inhouden dan het stoppen van Asaflow®. Bij patiënten met een laag cardiovasculair risico kan Asaflow® wel gestopt worden.

Deze risico-inschatting moet afgewogen worden tegenover het bloedingsrisico van de patiënt. Bij patiënten met een hoog bloedingsrisico zal de combinatie minder aangewezen zijn dan bij patiënten met een laag bloedingsrisico. De beslissing over het al dan niet stoppen van de behandeling met Asaflow® dient door de arts te gebeuren. Dit is immers een uiterst moeilijke evenwichtsoefening waarbij verschillende factoren in rekening moeten gebracht worden. Waar men vroeger steevast de combinatietherapie vermeed, is er nu meer en meer tendens om Asaflow® te behouden.

Vermits de combinatie steeds een bloedingsrisico inhoudt, dienen deze patiënten strikt opgevolgd te worden. Tekenen van een verhoogd bloedingsrisico kunnen zijn: neusbloedingen, tandvleesbloedingen en het plots optreden van blauwe plekken.

Volledigheidshalve vermelden we ook dat dit antwoord en deze strategie uiteraard enkel gelden voor acetylsalicylzuur in dosis voor cardiovasculaire preventie. Indien acetylsalicylzuur gegeven wordt in de analgetische dosis, dient de combinatie wel vermeden te worden. Paracetamol kan in dit geval een alternatief zijn.

Referenties: 

[1] Stockley’s drug interactions

[2] SKP Clexane®

[3] SKP Asaflow®

[4] Delphicare

[5] Commentaren Medicatiebewaking

[6] Prof. Dr. K. Jochmans (diensthoofd Hematologie UZ Brussel): persoonlijke communicatie

Auteur:
Drs. Apr. Sara Desmaele en Prof. Dr. Apr. Stephane Steurbaut
UZ Brussel/VUB
Dienst Klinische Farmacologie & Farmacotherapie

Datum laatste actualisatie: 14 juni 2013


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie volgend(e) onderwerp(en): Anticoagulantia

Expert: 
stest0865