Skip to Content

Een arts raadt een patiente Implanon aan als preventieve behandeling van menstruele migraine. Zijn er geen betere alternatieven, gezien de problemen die soms opduiken bij het gebruik van het staafje? Triptaan werkt niet meer voldoende bij acute aanval

Enkel bij patiënten met menstruele migraine in de enge betekenis heeft hormonale preventie de meeste kans op succes. Of Implanon® daarbij de eerste keuze is, is niet helemaal duidelijk. De mogelijke gewichtstoename, de kostprijs en het relatief invasieve karakter van een implantaat moeten met de patiënt besproken worden. Profylactisch gebruik van triptanen, bij voorkeur langwerkende, is in deze context ook werkzaam bevonden, maar wordt vandaag zeker niet unaniem als eerste keuze naar voor geschoven. Ook NSAID's zijn een optie.

Bij menstruele migraine in de enge betekenis van de term  (“Pure menstrual migraine without aura”) zijn de aanvallen alleen aanwezig tijdens de menstruele periode (-2 tot +3 dagen).  Dit is slecht in een minderheid van ongeveer 14% het geval.  Het is bij deze patiënten dat hormonale preventie het meest kans maakt op succes.  Dalende hoeveelheden oestrogenen liggen aan de basis van dit probleem en dat kan op verschillende manieren worden verholpen:  (i) extra oestrogenen (bv. onder de vorm van een gel of patch zoals Demestril®TTS 100), (ii) het doornemen van de pil gedurende 3 maand (in de US zijn zo’n verpakkingen FDA goedgekeurd: bv Seasonale®), of (iii) het gebruik van een “Progesteron-only” methode.  Dit laatste kan door middel van de minipil (bv Cerazette®), de prikpil (Depo-provera® of Sayana®), het IUD Mirena® en het hier voorgestelde Implanon®.   We noteren nog dat migraine MET aura een contra-indicatie is voor combinatie-anticonceptiva.

Is Implanon® dan eerste keuze? Dit is niet helemaal duidelijk.  Implanon® werkt 3 jaar, maar in contrast met de prikpil  is het erg snel reversibel na verwijderen.  Problemen ivm de efficiëntie zijn voor een belangrijk deel toe te schrijven aan het slecht plaatsen van het staafje! Verder citeren we nog de folia van maart 2010: “ De ongewenste effecten zijn vooral onregelmatige cycli, spotting, amenorroe (20% van de gebruiksters); gewichtstoename komt frequent voor. Het implantaat is soms moeilijk te verwijderen, vooral wanneer het niet goed geplaatst werd. Het implantaat op basis van etonogestrel is gecontra-indiceerd bij actieve trombo-embolische aandoening of bij ernstige leveraandoening”.  De mogelijke gewichtstoename moet dus zeker met de patiënt besproken worden evenals de kostprijs en het relatief invasieve karakter van een implantaat.

Triptanen profylactisch gebruiken in deze context is inderdaad onderzocht en is werkzaam bevonden.  De optie is ook voorzien in de meest recente NICE guidline. Het gebruik is echter off-label.  Hiervoor worden meestal langwerkende triptanen gebruikt zoals frovatriptan (Frovatex®) of zolmitriptan (Zomig® of generieken). 

Er is zeker nog geen algemene consensus voor het gebruik van triptanen als eerste keus in deze omstandigheden.  Net zoals voor dysmenorroe zijn ook NSAID’s een mogelijke (en goedkopere) preventieve optie in deze context.

Indien de migraine niet alleen tijdens de menstruatie voorvalt, kunnen andere klassieke middelen ter behandeling van migraine aan bod komen.  Hiervoor verwijzen we naar de transparantiefiche op www.bcfi.be ivm migraine.

Referenties: 

Hans De Loof
University of Antwerp - Campus Drie Eiken
Pharmacology
Universiteitsplein 1
B-2610 Antwerpen
 

Datum laatste actualisatie: 10 mei 2013

Expert: 
loode1400