Skip to Content

Werkt PeaPure of normast (palmitoylethanolamide) bij pijn en klopt het dat het minder nevenwerkingen zou hebben dan vb NSAID's?

PEA is een endogene substantie, waarvan de natuurlijke anti-inflammatoire werking vrijwel vaststaat dankzij een groot aanbod van in vitro en diermodelstudies. Het is een autacoïde dat bij inflammatie lokaal accumuleert. Tot op heden is er evenwel bitter weinig evidentie voor een klinisch effect na orale toediening. Bijwerkingen zijn niet bekend.

De werkzame stof in Normast® en PeaPure® is palmitoylethanolamide (PEA). PEA is een natuurlijk voorkomend vetzuuramide, dat tot de groep van de endocannabinoiden gerekend wordt, samen met anandamide (N-arachidonoylethanolamide), oleoylethanolamide, stearoylethanolamide en lauroylethanolamide.

Achtergrond

PEA heeft reeds een lange geschiedenis achter zich. Het werd ontdekt in weefsels van zoogdieren in 1965, maar al in 1957 geïdentificeerd als het molecule, verantwoordelijk voor ontstekingswerende  en anti-allergene effecten van gedroogde eierdooiers, meer bepaald de lipidenfractie daarvan. Ook met pindanoten en soyalecithine werden soortgelijke resultaten bekomen. Deze eigenschappen werden waargenomen tijdens de jaren '40 en '50.

In de jaren  '60 en '70 volgden nieuwe publicaties terzake en was PEA zelfs een tijd op de markt in het vroegere Czechoslovakije. Daarna werd het nagenoeg 20 jaar stil rond het molecule. De wetenschap vond ook geen enkel moleculair aangrijpingspunt om de werking ervan te verklaren. Daar kwam verandering in met de ontdekking van anandamide (N-arachidonoylethanolamide) in de jaren 90, een endogene agonist van de cannabinoidreceptor (CB).

CB1-receptoren  zijn voornamelijk gelokaliseerd in de hersenen maar komen ook in de periferie voor. De centrale effecten van een activatie van de CB1-receptor zijn een verminderde motoriek,  verlaagde lichaamstemperatuur, sedatie en euforie. Activatie van perifere CB1-receptoren werkt ondermeer analgetisch en vertraagt de intestinale transit. Aan een geactiveerde CB2-receptor wordt een analgetische en anti-inflammatoire werking toegeschreven.  

De chemische verwantschap tussen PEA en anadamide deed bij de wetenschappers een belletje rinkelen en bracht PEA terug onder de aandacht. Daarop volgt een indrukwekkend aantal in vitro en diermodelstudies om de effecten van PEA te bestuderen. Samengevat worden volgende farmacologische eigenschappen toegeschreven aan PEA, waaronder ook een paar centrale effecten.


iNOS: inducible nitric oxide synthase
SR144528: een CB2 antagonist/inverse agonist

De anti-inflammatoire werking van PEA zou ontstaan door afremming van de mastceldegranulatie. Een tijdje wordt aangenomen dat PEA een CB2-receptor-agonist was, maar door de vele discrepanties tussen de theorie en de proefondervindelijke resultaten moest deze theorie op zij worden geschoven. Uiteindelijk bleek PEA zich zelfs niet aan de cannabinoid-receptor te binden. Allerlei nieuwe hypothesen zagen daarop het daglicht. Inmiddels groeit de evidentie dat PEA een agonist zou zijn van een nucleaire transcriptiefactor met de naam peroxisome proliferator-activated receptor-alfa (PPAR-alfa). PEA is een ligand voor deze receptor en stimuleert op deze wijze de anti-inflammatoire processen. Het zal duidelijk zijn dat er tot op vandaag nog heel veel vragen onbeantwoord blijven [1].

Hoe zit dat nu in de klinische praktijk?

Hoe omvangrijk de literatuur over PEA ook is, des te schaarser zijn de klinische data. Opvallend tijdens het literatuuronderzoek  is het regelmatig opduiken van de naam Jan M. Keppel Hesselink. Op zijn neuropathie-website stelt deze Nederlander  zich voor als arts-farmacoloog, acupuncturist en arts voor natuurgeneeskunde. Het aantal publicaties op zijn naam is onwaarschijnlijk groot. PEA wordt door hem zodanig de hemel in geprezen dat we niet veel geloof durven hechten aan de nochtans professioneel geredigeerde informatie. De man krijgt er overigens duchtig van langs op een Nederlandse antikwakzalverij-website, ondermeer in dit artikel waarin de werking van PEA door experten als niet bewezen wordt afgedaan en hij van commercieel opportunisme beschuldigd wordt. Dit is niet het enige artikel over hem op die website.  Die opvallend rooskleurige toon in verband met PEA vinden we ook terug in een uitgebreid artikel over PEA op Wikipedia.

Italië en Nederland blijken wel de bakermat te zijn voor PEA.  JP Russell Science (RS) is een firma met zetel op Cyprus. Het octrooi voor PeaPure is evenwel afkomstig van het Nederlands octrooibureau (http://www.trademarkia.com/ ). De meeste overige studies, waarin de naam Hesselink niet voorkomt, zijn van Italiaanse oorsprong. Normast wordt geproduceerd door een Italiaanse firma Epitech. Zonder te beweren dat het allemaal leugens en doorgestoken kaarten zijn, mogen we toch stellen dat informatie uit deze bronnen geen goede basis is voor een objectieve kijk op de zaak. Wat blijft er dan nog over?

Er is een studie op 610 patiënten met chronische pijn van uiteenlopende aard [Gatti 2012]. De Cochrane bibliotheek  vermeldt verder nog enkele studies over de behandeling van neuropathische pijn in de pols ten gevolge van carpaal tunnel syndroom [Conigliaro 2011], een over de behandeling van pijn tengevolge osteoartritis in het kaakgewricht  [Marini  2012] en herniapijn [Guida 2010]. De resultaten klinken veelbelovend maar het aantal patiënten is te beperkt om tot eensluidende conclusies te komen.  Tot op heden zijn er onvoldoende gegevens voorhanden om van een bewezen klinisch effect te kunnen spreken na orale toediening.  Een typische posologie is 600 mg 2 x daags. Bijwerkingen  zijn niet bekend.

Referenties: 

[1] LoVerme J, La Rana G, Russo R, Calignano A, Piomelli D., The search for the palmitoylethanolamide receptor., Life Sci. 2005 Aug 19;77(14):1685-98.

[2] Gatti A, Lazzari M, Gianfelice V, Di Paolo A, Sabato E, Sabato AF., Palmitoylethanolamide in the treatment of chronic pain caused by different etiopathogenesis, Pain Med. 2012 Sep;13(9):1121-30.

[3] Conigliaro R, Drago V, Foster PS, Schievano C, Di Marzo V., Use of palmitoylethanolamide in the entrapment neuropathy of the median in the wrist., Minerva Med. 2011 Apr;102(2):141-7.

[4] Marini I , Bartolucci ML , Bortolotti F , Gatto MR and Bonetti GA, Palmitoylethanolamide versus a nonsteroidal anti‐inflammatory drug in the treatment of temporomandibular joint inflammatory pain, Journal of orofacial pain, 2012, 26(2), 99

[5] Petrosino S, Iuvone T, Di Marzo V., N-palmitoyl-ethanolamine: Biochemistry and new therapeutic opportunities, Biochimie. 2010 Jun;92(6):724-7.

[6] Guida G , DeMartino M , DeFabiani A , Cantieri L , Alexandre A , Vassallo GM , Rogai M , Lanaia F and Petrosino S, Palmitoylethanolamide (Normast) in chronic neuropathic pain by compressive type lumbosciatalgia: multicentric clinical study, DOLOR, 2010, 25(1), 35

[7] Lambert DM, Vandevoorde S, Jonsson KO, Fowler CJ., The palmitoylethanolamide family: a new class of anti-inflammatory agents?, Curr Med Chem. 2002 Mar;9(6):663-74.

[8] Facci L. , Dal Toso R., Romanello S., Buriani A., Skaper S. D., and Leon A., Mast cells express a peripheral cannabinoid receptor with differential sensitivity to anandamide and palmitoylethanolamide, Proc. Natl. Acad. Sci. USA Vol. 92, pp. 3376-3380, April 1995

 

Auteur:
Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie: 19 maart 2013

Expert: 
lucls5261