Skip to Content

Is er een farmacokinetisch en/of farmacodynamisch verschil tussen de verschillende, gecommercialiseerde zoutvormen van amlodipine, naproxen, diclofenac ...?

Verschillende zoutvormen van eenzelfde bestanddeel worden in principe als verschillende chemische entiteiten beschouwd, met elk hun specifiek chemisch en biologisch profiel. Het bestuderen van de uitwisselbaarheid van verschillende zoutvormen is een taak voor de registratie autoriteiten. In het geval van generische substitutie of bij voorschrijven op stofnaam (VOS) is het daarom aan te raden de databank met VOS-groepen te consulteren om na te gaan of verschillende zoutvormen van een geneesmiddel uitwisselbaar zijn.

Zijn verschillende zoutvormen van eenzelfde geneesmiddel equivalent ?

Een aantal actieve bestanddelen zijn beschikbaar onder verschillende zoutvormen (vb amlodipine mesilaat en amlodipine maleaat). Hoewel het actieve bestanddeel  van deze verschillende zoutvormen hetzelfde is, wordt elk van deze zouten in principe als een verschillende chemische entiteit beschouwd,  met elk een specifiek chemisch en biologisch profiel [1]. Verschillen in farmacokinetische en farmacodynamische eigenschappen kunnen dus niet uitgesloten worden en dienen geval per geval onderzocht te worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld (onder toezicht van de registratie-autoriteiten) indien een generisch product op de markt gebracht wordt onder de vorm van een ander zout dan de referentiespecialiteit [2,3].

Waar kan ik hierover praktische informatie vinden ?

Experten van het Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie (BCFI) en van het  Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) hebben een nota ivm VOS opgesteld voor gezondheidswerkers in de dagelijkse praktijk (“Operationele regels voor het voorschijven in de medische praktijk en in het elektronisch medisch dossier”, te raadplegen op de website van het FAGG) [4]. Op basis van deze nota werden VOS-groepen opgesteld (een databank met deze VOS-groepen is te vinden op www.bcfi.be , ‘download’, ‘Voorschrijven op stofnaam’). Een VOS-groep is een verzameling van op de markt beschikbare verpakkingsvormen van geneesmiddelen die eenzelfde actief bestanddeel, eenzelfde sterkte en eenzelfde toedieningsweg gemeenschappelijk hebben. Voor het actief bestanddeel gebruikt men de INN  “International Non Proprietary Name”. De naamgeving is in principe beperkt tot de benaming van de stam van de molecule, dus met weglating van het zout of ester, behalve wanneer het gebruik of de werking verschilt in functie van het gebruikte zout of ester.

Voor amlodipine geeft de nota van het FAGG [4] bijvoorbeeld volgende toelichting:
“Amlodipine is beschikbaar in de vorm van verschillende zouten: amlodipinebesilaat, -maleaat, en -mesilaat. De referentiespecialiteit bevat amlodipinebesilaat. (...)  Aangezien het de base is die na toediening van een amlodipinezout wordt geabsorbeerd, beïnvloedt het zouttype de mate en de snelheid van de absorptie niet; de verschillende amlodipinezouten vertonen vergelijkbare farmacokinetische eigenschappen (snelheid en geabsorbeerde hoeveelheid). Er werd geen significant verschil gevonden tussen de vergunde geneesmiddelen op basis van amlodipinebesilaat en die op basis van amlodipinemesilaat of amlodipinemaleaat, op het vlak van tolerantie en toxiciteit.”

Referenties: 

[1] Stahl and Wermuth. Handbook of Pharmaceutical Salts: Properties, Selection, and Use, X Edition. Wiley.

[2] EMEA (2001). Note for Guidance on the Investigation of Bioavailability and Bioequivalence for Proprietary Medicinal Products (CPMP).

[3] FAGG, Originele en generische geneesmiddelen: Veiligheid doeltreffendheid en bioequivalentie/

[4] Operationele regels voor het voorschrijven op stofnaam in de medische praktijk en in het elektronisch medisch dossier

Auteurs:
Apr. Inge Van Tongelen
Dr. Apr. Els Mehuys
Prof. Dr. Apr. Koen Boussery

Eenheid  Farmaceutische Zorg
Faculteit Farmaceutische Wetenschappen
Universiteit Gent

Datum laatste actualisatie: 2 juli 2013

Expert: 
koeby2662