Skip to Content

Wat is de evidentie van Tasectan bij de behandeling van diarree?

De looiende werking van tannines is een feit. Enkele studies bij kinderen wijzen op een gunstig effect van tannines bij de behandeling van diarree binnen 12 uur na starten van de therapie. Het bewijsmateriaal in verband met deze klinische toepassing is al bij al schaars. Ongewenste effecten zijn er niet hoewel gewaarschuwd wordt voor mogelijke levertoxiciteit.

Looizuur (tannic acid) bestaat uit een reeks met elkaar en met één glucose-eenheid veresterde moleculen van galluszuur (gallic acid, trihydroxybenzoëzuur). Het aantal moleculen galluszuur in looizuurmoleculen varieert tussen van 2 tot 12, met een gemiddelde van 8 (C76H52O46). Looizuur is een bestanddeel van vele planten en wordt beschouwd als een veilig voedingsbestanddeel. Het is een polyfenol met antioxiderende eigenschappen. Studies tonen ook een antimicobiële activiteit aan tegenover voedingspathogenen zoals Escherichia coli en Listeria monocytogenes. Looizuur heeft adstringerende eigenschappen door zijn  vermogen om,  via waterstofbruggen, macromoleculaire complexen te vormen met eiwitten. Vandaar zijn toepassing in de leerlooierij [1].

Figuur: Looizuur met 8 galluszuurmoleculen en 1 glucosemolecule

Met de tannines worden alle plantenpolyfenolen bedoeld. Het begrip dekt bijgevolg een grotere lading dan enkel looizuur.

Inname van looizuur zelf kan misselijkheid en braken veroorzaken, alsook de absorptie van ijzer en andere metalen ongunstig beïnvloeden. Door gebruik van complexen met gelatine of albumine, wordt  maagbeschadiging vermeden. Looistoffen slaan neer met eiwitten en leggen een beschermd laagje op het beschadigd darmepitheel. Dit zorgt dan voor een secretievermindering.  Bij beschadigde darmmucosa kan er resorptie optreden en is hepatotoxiciteit mogelijk. Dus geen looistoffen bij bloederige diarree! [2] Ook het BCFI waarschuwt ervoor dat tannines toxisch kunnen zijn voor de lever [3].

Studies, die de werkzaamheid van tannines bij de behandeling van diarree aantonen zijn schaars. Eén studie  [4] had betrekking op 211 kinderen,  tussen 3 maand en 12 jaar oud,  met een acute diarree die minder dan 72 uur voor de start van de behandeling aanving. Aan een controlegroep werd enkel ORS (n = 114, gemiddelde leeftijd 2.3 jaar) gegeven. De behandelingsgroep kreeg ORS + gelatinetannaat  (n = 97, gemiddelde leeftijd 2.6 jaar). De controlegroep vertoonde na 12 uur behandeling een 18% afname van de stoelgangfrequentie en een consistentieverbetering van de stoelgang, bij de behandelingsgroep was dat 60%. Er werden geen ongewenste effecten gezien.

Een andere studie betreft het gebruik van het tanninerijk poeder van johannesbroodboompeulen bij 41 kinderen tussen 3 en 21 maanden oud . Een behandelingsgroep (n= 21) kreeg ORS + poeder en werd vergeleken  met placebo , die enkel ORS kreeg (n=20). De behandeling met tannines  scoorde beter dan placebo [5].

In vitro-onderzoek  wees ook uit dat gelatinetannaat de expressie van inflammatoire mediatoren (cytokines IL-8 en TNFalfa) en adhesiemoleculen afremt, die normaal plaatsgrijpt door toevoeging van inflammatoire stimuli aan celculturen. Daaruit volgt de suggestie dat gelatinetannaat ook nuttig zou kunnen zijn bij chronische inflammatoire darmziekten [1].

Een laatsts publicatie, die bijdraagt tot het toch eerder schaarse bewijsmateriaal, betreft een case studie van een 4 maanden oud meisje dat met een acute, reeds twee dagen aanhoudende, diarree en koorts werd opgenomen in het hospitaal. De water en elektrolytenbalans werd hersteld via intraveneuze en vervolgens orale rehydratatie. Ondanks de behandeling met een antibioticum verbeterde de diarree niet na 4 dagen hospitalisatie. Een daaropvolgende behandeling met gelatinetannaat zorgde binnen 12 uur voor verbetering en volledige genezing na 3 dagen. De stoelgang, doch niet het bloed noch de urine, scoorde positief voor de test op rotavirus-antigenen [6]. 

Referenties: 

[1] Frasca G, Cardile V, Puglia C, Bonina C, Bonina F., Gelatin tannate reduces the proinflammatory effects of lipopolysaccharide in human intestinal epithelial cells, Clin Exp Gastroenterol. 2012;5:61-7.

[2] www.farmamozaïek.be : adstringentia

[3] www.bcfi.be absorbentia en adstringentia

[4] Esteban Carretero J, Durbán Reguera F, López-Argüeta Alvarez S, López Montes J., A comparative analysis of response to vs. ORS + gelatin tannate pediatric patients with acute diarrhea, Rev Esp Enferm Dig. 2009 Jan;101(1):41-8.

[5] Loeb H, Vandenplas Y, Würsch P, Guesry P., Tannin-rich carob pod for the treatment of acute-onset diarrhea, J Pediatr Gastroenterol Nutr. 1989 May;8(4):480-5.

[6] Guzganu IL., Severe diarrhea in a 4-month-old baby girl with acute gastroenteritis: a case report and review of the literature, Case Rep Gastrointest Med. 2012;2012:920375.

[7] Farmacompendium , beschrijving Tasectan®.

Auteur:
Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie: 15 januari 2012


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie volgend(e) onderwerp(en): Adstringentia

Expert: 
lucls5261