Skip to Content

Zijn er studies die de kwaliteit van halfvaste bereidingen gemaakt door automatische zalfmengers (topitec touch en of unguator) evalueren?

De studies hierover zijn beperkt. Zonder twijfel hebben deze toestellen vele voordelen op het vlak van reproduceerbaarheid, tijdwinst, enz... Toch is een blindelings vertrouwen bij individuele niet-standaardbereidingen niet aangewezen.Bij een gel wordt al eens lekkage vastgesteld, er kan schuim ontwikkelen, de temperatuur kan stijgen, hardnekkige klonters worden misschien onvoldoende verdeeld. De noodzaak van validatie en standaardisatie wordt ook door de producent onderschreven. Die noodzaak tot validatie beperkt de bruikbaarheid van automatische apparatuur voor individuele recepten.

We vonden hierover twee studies, een Belgische uit 2006 [1,2] en een  Nederlandse uit 2008 [3].

Studie 1

De Belgische studie betreft enkel de Unguator Mixing systemen. Het opzet was optimale condities te zoeken voor het maken van preparaten, conform met de kwaliteitsnormen opgelegd door ondermeer de Amerikaanse en de Engelse farmacopees. Mengtijden, mengsnelheden en volgorde van toevoeging van bestanddelenwerden bestudeerd voor diverse typen preparaten, die elk hun specifieke bereidingsprobemen stellen:

  • Gelen: een carbomeergel en een hydroxypropylmethylcellulose gel
  • Lage dosis:  een hydrofiele crème en een hydrofobe zalf met betamethasonvaleraat
  • Agglomererende ingrediënten: een zalf met salicylzuur, een gel met benzoyperoxide en een gel met clioquinol

De evaluatiecriteria waren gehaltespreiding, macroscopisch en microscopisch uitzicht. De resultaten van de studie waren zeer lovend wat betreft de homogeneïteit van laag gedoseerde hydrofobe zalven en hydrofiele crèmes.Voor de bereiding van gelen werden de toestellen minder geschikt bevonden omwille van schuimvorming (enkel bij de  hydroxypropylmethylcellulosegel) en lekken van de containers (enkel bij de  carbomeergel). Agglomeraten van agglomererende ingrediënten werden eveneens vlot  opgebroken en verdeeld. Benzoylperoxide vergde wel langere mengtijden. Passage door de zalfmolen werd niet nodig bevonden. De auteurs besluiten uitgesproken positief en wijzen op de bijkomende voordelen zoals tijdwinst, reproduceerbaarheid, veiligheids- en hygiënevoordelen. Omdat de containers slechts eenmaal gebruikt worden is er ook geen gevaar voor cross-contaminatie.

Studie 2

De Nederlandse studie is iets meer nuancerend en evalueerde de Topitec Automatic en de Unguator 2100. De gebruikte instellingen van de Topitec waren het standaardprogramma voor zalven en crèmes, 2 minuten mengen bij 1000 toeren per minuut, met een vaste roervleugel. De Unguator werd eveneens voorzien van een vaste roervleugel en werd ingesteld op het standaard suspensieprogramma. De daarbijhorende  mengtijden en toerentallen zijn niet bekend.
Drie bereidingen met 1% hydrocortisonacetaat werden bestudeerd. Ze werden bewust gekozen omwille van de relatief lage dosis aan werkzaam bestanddeel en een verschillende vastheid :

  • Hydrocortisonacetaatcrème 1% FNA  
  • Hydrocortisonvaselinecrème 1% FNA
  • Hydrocortisonacetaatzalf 1% FNA

Van iedere samenstelling werden loten van 30 g en 100g, gemaakt door 2 verschillende bereiders, geëvalueerd. Elke bereider heeft iedere combinatie preparaat + lotgrootte drie keer gemaakt, één keer handmatig en twee keer met een van beide mengapparaten.

De gehaltespreiding binnen het preparaat, de temperatuursveranderingen en de bereidingstijd  werden nagegaan. De spreiding van het gehalte voldeed ruim aan de vereisten. We citeren rechtstreeks uit de studie.

"De bereidingen met de Topitec vertonen een wat grotere spreiding tussen de afzonderlijke monsters dan de bereidingen met de Unguator of de bereidingen met de hand. Dit valt vooral op bij de wat vastere bases. De verschillen tussen bemonstering onderin en bovenin de pot lijken erop te duiden dat bij de Topitec de verticale menging te wensen overlaat, met name bij vastere bases. Dit onderstreept de noodzaak om de door de leverancier gegeven richtlijnen voor mengtijden en toerentallen niet zonder meer over te nemen, maar deze voor iedere bereiding en chargegrootte vooraf te valideren."

Verder wordt er nog melding gemaakt van een temperatuurstijging met de Unguator tijdens de bereiding wat, zonder dat daarover concrete cijfers bestaan, tot extra voorzichtigheid aanmaant bij de bereiding met thermolabiele stoffen.

De conclusie van de Nederlandse studie is, dat de resultaten de noodzaak van validatie en daaruit volgend ook van standaardisatie aannemelijk maken. Die noodzaak tot validatie  beperkt de bruikbaarheid van automatische apparatuur voor individuele  recepten.

Een naschrift van de auteurs vermeldt dat de leverancier van Topitec inmiddels adviseert om voor lage doses werkzame bestanddelen als corticosteroïden en antibiotica, of bij geagglomereerde uitgangsstoffen als zwavel en ditranol, een voormengsel te maken met circa 10% van de basis  en dat vervolgens verder met de rest van de basis te mengen. De leverancier onderschrijft ook het besluit van deze studie dat het standaard mengadvies verstrekt door de fabrikant voor elk nog niet eerder bereid recept moet worden gevalideerd.

Referenties: 

[1] Piette, M. Stassen, T. Kinget, R. Delattre, L., Validation Study of the Unguator, an Apparatus for Compounding Dermatological Preparations, International Journal of Pharmaceutical Compounding  2006, Vol 10(6), 469-477

[2] Stassen T, Piette M, Kinget R, et al. Studie van de geschiktheid van de Unguator toestellen voor de magistrale en officinale bereiding van dermatologische preparaten. Farm Tijdschr België. 2006;(2):16-26.

[3] H.W.G. Wagenaar a*, W.S. Dessing b en A.A.M. Joosten a, Mengapparaten Topitec en Unguator vergeleken met handmatige bereiding van dermatica met hydrocortisonacetaat, Pharmaceutisch Weekblad - Wetenschappelijk Platform 2008;2(8)

Auteur:
Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie: 30 januari 2013

Expert: 
lucls5261