Skip to Content

Eerste keus bij luieruitslag? Wanneer is daktozin in zelfzorg aangewezen, hoe kunnen we besluiten dat een zn oxide zalf niet voldoende zal zijn.

Ter preventie of bij milde luierdermatitis, volstaat het gebruik van degelijk absorberende wegwerpluiers in combinatie met Zn-oxide bevattende crème of pasta. Over het gebruik van water als reinigingsmiddel bestaat discussie. Zachte, met emulgerende lotion geïmpregneerde reinigingsdoekjes zouden volgens voorstanders de voorkeur wegdragen omdat ze vetachtige bestanddelen uit de stoelgang beter zouden verwijderen. Benadruk in ieder geval de noodzaak om klassieke zepen te mijden. Wanneer de luieruitslag matig tot ernstig is, reeds meer dan 3 dagen aanhoudt of de baby een antibioticum krijgt toegediend, dan is het verstandig te kiezen voor een antifungaal middel. Bij aanhoudende of ernstige dermatitis is het zeker aangewezen de patiënt door te verwijzen naar arts/pediater.

Luieruitslag of luierdermatitis houdt heel wat diverse pathologieën in. Het spreekt dan ook voor zich dat de behandeling afhankelijk zal zijn van de ernst van de dermatitis, alsook van de oorzaak ervan.
De meest voorkomende, primaire vorm van luierdermatitis is de klassieke niet-allergische en niet-infectieuze dermatitis, die vooral wordt veroorzaakt door een te lange blootstelling aan vocht, wrijving, urine- en stoelgangsbestanddelen (o.a. proteasen en lipasen). Dit alles brengt de barrièrefunctie van het stratum corneum van de huid in het gedrang, waardoor de huid makkelijker vatbaar is voor irritatie en indringing van chemicaliën en/of pathogenen.
Zeker Candida species, vooral (maar niet uitsluitend) Candida albicans, worden vaak aangetroffen in geval van luierdermatitis.

Uiteraard is het niet evident na te gaan of het werkelijk om een Candida-infectie gaat. Er is wellicht sprake van een Candida-infectie bij aanwezigheid van scherp begrensd erytheem (roodheid van de huid) met satellietvormige pustels en schilfervorming. In bepaalde studies en richtlijnen vinden we terug dat men mag uitgaan van een Candida-infectie wanneer de dermatitis 72 uur of langer aanhoudt. Zeker in geval van matige tot ernstige luierdermatitis doet men er goed aan een Candida-behandeling op te starten.
Ook het gebruik van antibiotica bij zuigelingen verhoogt de kans op een Candidakolonisatie. Dit werd in onderzoek vooral aangetoond na amoxicillinegebruik, maar wellicht geldt dit voor elk breedspectrum antibioticum.

 

Alle richtlijnen en reviews komen tot gelijkaardige behandelingsstappen:

In concreto:

In eerste instantie, ter preventie of bij milde luierdermatitis, volstaat het om de cliënt aan te raden gebruik te maken van degelijk absorberende wegwerpluiers in combinatie met Zn-oxide bevattende crème of pasta.

Over het gebruik van water als reinigingsmiddel bestaat discussie. Sommigen raden vooral reiniging met water aan om extra irritatie door zepen of parfums te vermijden, anderen onderstrepen dan weer het belang van zachte, met emulgerende lotion geïmpregneerde reinigingsdoekjes, aangezien water alleen niet in staat is om vetachtige bestanddelen uit de stoelgang voldoende te verwijderen. Goede reinigingsdoekjes bevatten daarenboven vaak verzachtende en helende bestanddelen zoals kamille, aloë of panthenol. Onderstreep in je advies het belang van de juiste doekjes om extra irritatie te vermijden en tracht je cliënt te overtuigen ze in de apotheek aan te schaffen om kwaliteit te garanderen. Benadruk in ieder geval de noodzaak om klassieke zepen te mijden.

Wanneer de luieruitslag matig tot ernstig is, reeds meer dan 3 dagen aanhoudt of de baby een antibioticum krijgt toegediend, dan is het verstandig te kiezen voor een antifungaal middel. Daktozin® biedt hierbij het voordeel dat miconazole toegevoegd is aan een zinkpasta. De effectiviteit en veiligheid van miconazole werd duidelijk aangetoond. Systemische absorptie blijkt minimaal, ook bij gebruik gedurende meerdere dagen. Hiermee rekening houdende is er niet echt iets op tegen om tijdens antibioticagebruik desnoods preventief te kiezen voor Daktozin®.

Eosine 2% zou effectief zijn omwille van het opdrogend effect. Echter, niet elke richtlijn neemt dit product mee op in het advies. Eosine kleurt daarenboven de letsels, waardoor een interpretatie van de kleur en ernst wordt bemoeilijkt, met gevaar voor het niet tijdig inschatten van impetigo.

Topische vormen van vitamine A worden in adviezen niet opgenomen. Elke review besluit dat er te weinig evidentie pro of contra is om lokaal vitamine A te weerhouden in de  behandeling of preventie van luierdermatitis.

Bij aanhoudende of ernstige dermatitis is het zeker aangewezen de patiënt door te verwijzen naar arts/pediater. Luierdermatitis kan evengoed van secundaire aard zijn en een teken zijn van een onderliggende aandoening (vb. herpes, psoriasis, HIV infectie, biotine-tekort, ziekte van Kawasaki….).
Wees zeker ook beducht op impetigo-infecties door Staphylococcus aureus, wat frequenter zou optreden gedurende de eerste 6 levensmaanden en tijdens de lente en zomer. Bij een vermoeden is doorverwijzing absoluut noodzakelijk.
Laat de keuze van een antibioticum- of cortisonebevattende zalf over aan de arts! Het gaat per slot van rekening over zeer jonge kinderen.

Referenties: 
  • Adam R. Skin care of the diaper area. Pediatric Dermatology 2008; 25 (4): 427-433.
  • Anonymus, Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium 2012; www.bcfi.be
  • Anonymus, Productinformatie – FAGG website
  • Baer EL, Davies MW & Easterbrook KJ. Dsposable nappies for preventing napkin dermatitis in infants. Cochrane Database Syst Rev 2006; 19 (3): CD004262.
  • Concannon P. et al. Diaper dermatitis: a therapeutic dilemma. Results of a double-blind placebo controlled trial of miconazole nitrate 0,25% Pediatric Dermatology 2000; 18 (2): 149-155.
  • Davies MW, Dore AJ & Perissinotto KL. Topical Vitamin A, or its derivates, for rating and preventing napkin dermatitis in infants. Cochrane Database Syst Ev 2005; 19 (4): CD004300
  • Draijer LW & Folmer H. NHG-standaard luierdermatitis.
  • Eichenfield LF & Bogen ML. Absorption and efficacy of miconazole nitrate 0,25% ointment in infants with diaper dermatitis. J Drugs Dermatol 2007, 6 (5): 522-526.
  • Ravanfar P, Wallace JS & Pace NC. Diaper dermatitis: a review and update. Curr Opinion Pediatr 2012; 24 (4): 472-9.
  • Scheinfeld N. Diaper dermatitis. A review and brief survey of eruptions of the diaper area. Am J Clin Dermatol 2005; 6 (5): 273-281.
  • Spraker MK et al. Topical miconazole nitrate ointment in the treatment of diaper dermatitis complicated by candidiasis. Cutis 2006; 77 (2): 113-20.

 

Auteur:
 

Lies Leemans

Datum laatste actualisatie: 11 oktober 2012


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie volgend(e) onderwerp(en): Luiereczeem

Expert: 
liels4316