Skip to Content

Heeft paracetamol tijdens de zwangerschap een nadelig effect op het kind ? Met name, kan dit de oorzaak zijn van autisme bij een kind ?

Het lijkt op dit moment te voorbarig om paracetamol met de vinger te wijzen in het ontstaan van autisme. Wellicht spelen heel wat andere factoren een grotere rol. Paracetamol wordt nog altijd als veilig beschouwd tijdens de zwangerschap of borstvoeding. De internationale literatuur raadt weliswaar aan om matig om te springen met deze producten en ze enkel toe te dienen in geval van ernstige koorts of pijn.

Sinds de jaren ’80 is de prevalentie van autisme zichtbaar gestegen. Volgens epidemiologische studies bedroeg de prevalentie in 1966 4 à 5/10.000 geboortes, daar waar twee recentere studies prevalentieratio’s van 14,9 à 34/10.000 aanhalen. Het is vrij logisch dat men relaties probeert te zoeken met de gewijzigde levensstijl van de mens, inclusief voeding en medicatie.
Paracetamol kende sinds haar lancering in de jaren ’80 (wanneer Aspirine door het Reye syndroom bij kinderen in onbruik geraakte) een sterke opmars. Bij kinderen en zwangere vrouwen wordt het sindsdien als meest veilige pijnstiller, althans in therapeutische dosis, naar voor geschoven.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat bepaalde hypothesen rond autisme wijzen in de richting van paracetamol. We zetten de diverse hypothesen even op een rijtje:

  • Bepaalde onderzoekers suggereren dat bij autisten het proces van sulfoconjugatie (vorming van sulfaatzouten) verstoord is. Ze kunnen met andere woorden minder makkelijk sulfaatzouten aanmaken en bijgevolg kan dit storingen geven in de metabolisatie van bepaalde substanties, waaronder paracetamol dat o.a. gemetaboliseerd wordt via sulfoconjugatie, glucuronidatie en het cytochroom P-450 proces. Tot de leeftijd van 10 à 12 jaar lijkt sulfoconjugatie de meest belangrijke metabolisatieweg van paracetamol.  Deze dysfunctie kan dus aanleiding geven tot te hoge paracetamol bloedspiegels, ondanks de toediening van therapeutische doses.  Het analgetisch effect van paracetamol is toe te schrijven aan een verhoging van  endocannabinoïden. Een activatie van dit systeem zou tijdens de ontwikkeling, zowel bij foetus als baby’s en jonge kinderen, neuromusculaire gevolgen kunnen hebben, wat misschien het autisme kan verklaren.

    Het feit dat bij autisme het sulfoconjugatieproces verstoord is, kan ook verklaren dat autistische patiënten bepaalde stoffen zoals fenolamines (dopamine, tyramine en serotonine) niet doeltreffend metaboliseren. En dit kan dan weer een reden zijn waarom deze patiënten meer autistische aanvallen doen na het eten van bepaalde tyraminerijke voedingsstoffen zoals suiker, appels, bananen en chocolade. De auteurs merken weliswaar op dat er niet noodzakelijk een oorzaak-effect relatie is tussen autisme en de verminderde sulfoconjugatie, maar eerder dat bepaalde stoffen deze metabolische dysfunctie meer tot uiting brengen.
     

  • Andere auteurs rapporteren eerder dat paracetamol tot autisme zou kunnen leiden omwille van een effect op de immunologische respons. In dat kader noteren we dat er bepaalde studies eveneens een relatie leggen tussen de inname van paracetamol tijdens de zwangerschap of in jonge levensjaren en het ontstaan van astma.

    Tegelijkertijd vermelden de auteurs dat wellicht ook genetische variaties mee bijdragen tot, en mogelijk de hoofdoorzaak zijn van, de immuniteitsdefecten en het ontstaan van autisme. Dit zou kunnen verklaren dat men bij autistische kinderen vaak darminfecties aantreft.

    Een case-control studie met 163 kinderen toonde een verband tussen het toedienen van paracetamol na vaccinatie tegen mazelen-bof-rubella en het ontstaan van autisme. De methodologie van dit onderzoek wordt echter door andere  wetenschappers in vraag gesteld. Vooral de kleinschaligheid en retrospectieve karakter van de studie krijgen kritiek.

     

  • Een andere studie wijt een mogelijk verband tussen autisme en paracetamol eerder aan een toename van neuronaal cytochroom P450 2E1 enzym wat zou kunnen leiden tot mitochondriale dysfunctie en verhoogde vrijstelling van reactieve zuurstofmoleculen. Deze oxidatieve stress kan neurotoxiciteit induceren bij bepaalde patiënten.

     

  • Nog anderen vermoeden dat ook een genetisch defect een rol zou kunnen spelen. Er bestaan 16 diverse types van serotoninereceptoren. Een variatie in genen die coderen voor deze receptoren kan mogelijk een oorzaak zijn van de digestieve en emotionele problemen bij autisme.

In concreto
Het lijkt op dit moment te voorbarig om paracetamol met de vinger te wijzen in het ontstaan van autisme. Wellicht spelen heel wat andere factoren een grotere rol.
Een artikel vat het geheel goed samen: ‘No evidence is presented here that acetaminophen in any way causes autism. Readers of this hypothesis should not conclude that acetaminophen is central to the etiology of autism or speculate beyond what is presented here. This hypothesis is largely based on multiple lines of often weak evidence. It is hoped that further research can clearly strengthen or disprove the ideas presented here’

Navraag bij BMS (Dafalgan®) leert ons dat op dit moment er geen aanpassingen aan de bijsluiter en SKP (Samenvatting van de Kenmerken van het Product) worden uitgevoerd en paracetamol nog altijd als veilig wordt beschouwd tijdens de zwangerschap of borstvoeding. De internationale literatuur raadt weliswaar aan om matig om te springen met deze producten en ze enkel toe te dienen in geval van ernstige koorts of pijn.

Referenties: 

Alberti A. et al. Sulphation deficit in “low-functioning” autistic children: a pilot study.  Biol Psychiatry 1999; 46: 420-424.

Becker K. & Schultz S. Similarities in features of autism and asthma and a possible link of acetaminophen use. Med Hypotheses 2010; 74 (1): 7-11.

Ghanizadeh A. Acetaminophen may mediate oxidative stress and neurotoxicity in autism. Correspondence/Medical hypotheses 2012; 78:349-351.

Good P. Did acetaminophen provoke autism epidemic? Altern Med Rev 2009; 14 (4): 364-372

Horvath K & Perman J. Autism and gastrointestinal symptoms. Curr Gastroenterol Rep 2002; 4(3): 251-8.

Schultz S.T. Can autism be triggered by acetaminophen activation of the endocannabinoid system? Acta Neurobiol Exp 2010; 70: 227-231.

Schultz S.T. et al. Acetaminophen (paracetamol) use, measles-mumps-rubelle vaccination, and autistic disorder: the results of a parent survey. Autism 2008; 12 (3): 293-307.

Torres A.R. Is fever suppression involved in the etiology of autism and neurodevelopmental disorders? BMC Pediatrics 2003; 3: 9. www.biomedcentral.com/1471-2431/3/9.

Turlejski K. Focus on autism. Acta Neurobiol Exp 2010; 70: 117-118.

Auteur:
Lies Leemans

Datum laatste actualisatie: 13 mei 2012


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie volgend(e) onderwerp(en) over Paracetamol

Expert: 
liels4316