Skip to Content

Buscopan wordt gegeven bij buikkrampen. De werking van Butylscopolamine gebeurt op het maagdarmkanaal. Kan dit gegeven worden bij een patiënt met maagklachten (maagkrampen)?

Volgens de bijsluiter zijn maagspasmen inderdaad een indicatie voor anticholinerg werkende Buscopan®. De overige spasmolytica werken musculotroop en hebben enkel affiniteit voor de darm, in het bijzonder het colon. Het begrip maagkrampen is evenwel vaag. De patiënt zal verder bevraagd worden ten einde zijn klacht beter te begrijpen en na te gaan of hij met een spasmolyticum kan geholpen worden.

Het antwoord op deze vraag is te lezen in de bijsluiters. De therapeutische indicaties van het anticholinergicum Buscopan® zijn: "Symptomatische behandeling van spasmen van het spijsverteringskanaal, de galwegen, de urinewegen en de genitaliën: galkolieken, nierkolieken, spastisch colon, slokdarmspasmen, maagspasmen, spasmen bij diarree of gastro-enteritis." Hyoscinebutylbromide, het actief bestanddeel van Buscopan® heeft een hoge affiniteit voor muscarinereceptoren. Omdat het slechts voor enkel percenten geabsorbeerd wordt, is de biologische beschikbaarheid van Buscopan® minder dan 1% . De werking beperkt zich dus tot de muscarinereceptoren van het gastro-intestinaal stelsel waar het een relaxatie van de gladde spieren van maag- en darmwand teweegbrengt. Buscopan® kan ook parenteraal aangewend worden voor de behandeling van ernstige gal- of nierkolieken. De werking blijkt op dat vlak echter niet spectaculair en voldoet niet om de pijn te stillen bij hevige kolieken.

Terwijl Buscopan® een anticholinergicum is, zijn de musculotrope spasmolytica dat niet. Ze hebben een sterke selectiviteit voor de gladde spieren van het gastro-intestinaal stelsel en in het bijzonder die van het colon. De indicatie "maagspasmen" vinden we niet terug bij de musculotrope spasmolytica.

  • Spasmine®: "Symptomatische behandeling van spastische pijntoestanden ter hoogte van het colon zoals bij het 'prikkelbare darmsyndroom' ".
  • Duspatalin®: "Spastisch colon"
  • Mebeverine EG® vermelden kort en bondig als indicatie: "Functionele stoornis van het colon (spastisch colon)."
  • Spasmomen®:  "Spasmen van het colon, zoals bij het ‘irritable bowel’ syndroom (IBS)'."

Wat zijn in feite maagspasmen?

Volgens Wikipedia zijn er volgende soorten buikpijn:

  • Pijn in het rechterbovenkwadrant (onder de ribbenboog en boven de navel): kan duiden op galstenen, galwegontsteking, hepatitis, en andere aandoeningen van lever, galwegen en soms pancreas.
  • Pijn rechts onder in de buik komt vooral van de dikke darm en de blinde darm, bij vrouwen mogelijk ook de eierstok.
  • Pijn midden onder doet denken aan de blaas en bij vrouwen aan de baarmoeder, indien deze pijn wordt veroorzaakt door menstruatie spreekt men liever van menstruatiepijn.
  • Pijn links onder in de buik hangt meestal samen met het colon, maar ook met eileiders of eierstokken.
  • Pijn links boven past meer bij het colon, maar ook de milt is een mogelijke oorzaak.
  • Pijn midden boven in de buik komt vaak van de maag af, maar kan door het pancreas worden veroorzaakt, pijn rond de navel kan wijzen op de dunne darm, maar wordt bij kinderen vaak gezien zonder aanwijsbare oorzaak.
  • Pijn net onder de ribbenboog kan van de maag komen, en zelfs van het hart.
  • Soms is de buikpijn gelokaliseerd in de buikwand zelf; er is dan sprake van ACNES (Abdominal Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome). De pijn zit dan aan één van de zijkanten van de buik en is vaak met één vinger aan te wijzen

De term maagkrampen of maagpijn is niet accuraat gedefinieerd en wordt subjectief gebruikt om diverse symptomen en sensaties te verwoorden. Wat juist de plaats en oorzaak is van de pijn is, is daaruit moeilijk af te leiden en kan zeer divers zijn, zoals het lijstje hierboven al aangeeft. In de vraagstelling naar de patiënt zal men de gebruikte term dan ook best niet te nauw nemen en bijkomende vragen stellen om te weten te komen wat er aan de hand is.

Referenties: 

[1] www.bcfi.be

[2] Sesam - Atlas van de Farmacologie, 6e druk, p.128 , p. 108

[3] Tytgat GN., Hyoscine butylbromide: a review of its use in the treatment of abdominal cramping and pain, Drugs. 2007;67(9):1343-57. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17547475 )

[4] http://en.wikipedia.org/wiki/Abdominal_pain

Auteur:
Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie: 25 juni 2012

Expert: 
lucls5261