Skip to Content

wat is momenteel eerste keuze preparaat voor OTC behandeling van etterende, dichtplakkende oogjes bij babies, kinderen en volwassenen geassocieerd met verkoudheid en dit in kader van vermijden van bacteriele resistentie ?

In geval van etterende oogjes bij baby’s hebben antibiotica meestal weinig zin, aangezien het gaat om een minder goede afvoer van het traankanaaltje. We geven de voorkeur aan fysiologisch serum, boorwater of een licht antiseptisch middel.

In geval van etterende ogen is het uiteraard zeer belangrijk om eerst de ernst en eventuele oorzaak van het probleem in te schatten. Gaat het puur om oogpus bij het ontwaken of ziet het oog ook rood? Jeukt of prikt het oog? Ondervindt de patiënt visusstoornissen?

Oogpus zonder meer bij het ontwaken heeft doorgaans te maken met een verstopping van het traankanaaltje. Vooral baby’s hebben hier vaak last van. Hun traankanaal is namelijk nog niet volledig volgroeid en geraakt makkelijker verstopt. In de meeste gevallen geneest dit spontaan rond de leeftijd van 9 maanden. Tot dan is het belangrijk het oog dagelijks te spoelen met fysiologisch water (in unidosis verpakking). Men kan het eventueel ook reinigen met boorzuurwater (3%) dat een zacht ontsmettende werking heeft of met druppeltjes op basis van hexamidine (Desomedine® of Ophtamedine®). In beide gevallen moet men zeker een steriel gaasje gebruiken voor het reinigen. Men dient het oog schoon te wrijven van buiten naar binnen toe (dus van oor naar neus). Eén tot tweemaal per dag is voldoende. Als het etteren te erg is kan er eventueel gekozen worden voor Neobacitracine® druppels.
Wanneer het louter gaat om dicht klevende ogen door een verstopping van het traankanaal heeft het weinig zin andere antibiotica bevattende druppels of zalven toe te dienen.

Wanneer de oogjes van het kind steeds opnieuw ontstoken raken, ondanks ooghoekmassage en reiniging, is een verwijzing naar de oogarts noodzakelijk. De oogarts zal dan onder lokale verdoving de traanbuis met een sonde open prikken. Als na deze ingreep de klachten nog steeds blijven bestaan kan later operatief een directe verbinding gemaakt worden tussen de traanzak en de neusholte.

Bij iets oudere kinderen en volwassenen is het minder gebruikelijk dat het traankanaal zijn werking niet doet. In geval van etterende ogen mogen we infectieuze of allergische aandoeningen zeker niet uitsluiten.

Conjunctivitis (ontsteking van het bindvlies) geneest doorgaans spontaan binnen de week. Soms kan het gepaard gaan met blefaritis (ontsteking van de ooglidranden). Een infectieuze conjunctivitis wordt meestal veroorzaakt door een virus of een bacterie. De infectie begint doorgaans aan  één oog maar kan na enkele dagen ook het andere oog aantasten. Op basis van het type afscheiding kan niet met zekerheid onderscheid worden gemaakt tussen beide vormen. De combinatie van een drietal kenmerken, met name (1) dichtgeplakte oogleden bij ontwaken, (2) ontbreken van jeuk en (3) afwezigheid van eerdere episodes van conjunctivitis, wijzen eerder op een bacteriële oorzaak. Wanneer er echter in de patiënt zijn of haar naaste omgeving nog mensen zijn met conjunctivitis (‘epidemisch voorkomen’) of wanneer er andere tekenen zijn van een verkoudheid, dan laat dit een adenovirusinfectie vermoeden. 

In beide gevallen is het vooral belangrijk om de ogen schoon te maken met een fysiologische zoutoplossing, de handen regelmatig te wassen, niet in de ogen te wrijven en aparte, schone handdoeken te gebruiken om overdracht van infectie te vermijden. Een lokale behandeling met antibiotica zal in de meerderheid van de gevallen de genezing niet bespoedigen. Wanneer de klachten na drie dagen niet beter zijn of toenemen of wanneer de patiënt veel hinder ondervindt, kan eventueel gekozen worden voor een antibioticum. De meeste richtlijnen geven de voorkeur aan chlooramfenicol zalf of druppels, 2 tot 4 maal per dag en dit tot 48 uur na verdwijnen van de symptomen. Een bacteriële conjunctivitis wordt in 80% van de gevallen veroorzaakt door een bacterie die resistent is tegen fusidinezuur. Alleen bij een stafylokokkeninfectie (vaak i.g.v. blefaritis) is het zinvol fusidinezuur toe te dienen. Noteer eveneens dat contactlensdragers doorgaans last hebben van gram- infecties. Fusidinezuur is enkel werkzaam tegen gram+-bacteriën. In dit geval zijn druppels op basis van aminoglycosiden zoals Tobrex® en Neobacitracine® een betere keuze.

In geval van een allergische conjunctivitis hebben antibiotica-bevattende oogpreparaten uiteraard geen zin.  Een allergische conjunctivitis tast doorgaans beide ogen aan. Hierbij is het beste advies het allergeen te mijden. Eventueel kunnen koude kompressen de jeuk indijken. Bij hinderlijke klachten of preventief kan gekozen worden voor een oogpreparaat op basis van een antihistaminicum. Wanneer de patiënt meerdere klachten ondervindt (zoals bv. rhinitis) kan het raadzaam zijn te kiezen voor een oraal product.

In geval van conjunctivitis door contactallergie (bv. allergie aan cosmetica) kan een lokaal decongestivum op basis van nafazoline (Minhavez®, Naphcon®)of tetryzoline (Visine®) de zwelling en jeuk milderen.

In conclusie: in geval van etterende oogjes bij baby’s hebben antibiotica meestal weinig zin, aangezien het gaat om een minder goede afvoer van het traankanaaltje. We geven de voorkeur aan fysiologisch serum, boorwater of een licht antiseptisch middel.

Referenties: 

[1] Anonymus, Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium 2012; www.bcfi.be

[2] Anonymus. Het rode oog. NHG Standaarden.

[3] Bartlett JD et al. Ophthalmic Drug Facts. Facts & Comparisons; USA 2004

[4] Caquet R.  J’ai les yeux collés. La médication officinale. Conseils et médicaments délivrés par le pharmacien à l’officine. Elsevier Masson ; France 2008 ; 3ème éd.

[5] Leemans L. et al. Het rode oog. Adviezen voor Zelfzorg. KAVA 2006

[6] Onofrey BE, Skorin L. & Holdeman NR. Ocular Therapeutic Handbook. A Clinical Manual. Lippincott Willimas & Wilkins; USA 2005; 2nd ed.

[7] Vandelanotte S. & Smeets B. Advies met het blote oog. IPSA syllabus voorjaar 2009.

Auteur:

Lies Leemans

Datum laatste actualisatie: 13 maart 2012


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie volgend(e) onderwerp(en): Oftalmologie

Expert: 
liels4316