Skip to Content

Is er enige wetenschappelijke evidentie voor het gebruik van Cyclamen europaeum L. in neusprays t.b.v. sinusitis ?

Beperkte klinische studies, evenals epidemiologische gegevens blijken de werkzaamheid en veiligheid van C. europaeum extract bij de behandeling van rhinosinusitis te bevestigen. De meeste gegevens zijn wel gebaseerd op de resultaten bekomen met een specifiek extract. De toepassing van het extract kan worden verklaard door de specifieke activiteit uitgeoefend door de aanwezige saponinen.

Cyclamen europaeum

Syn.: C. persicum.
Ned.: Alpenviooltje.

Gebruikte deel: wortelknol.

Traditioneel gebruik

wortelknol: laxeermiddel, emeticum.
Steinmetz EF. 1954. Materia medica vegetabilis. Amsterdam.

Studies

Verschillende (beperkte) klinische studies werden uitgevoerd vnl. in het voormalige Oostblok. Deze, tesamen met epidemiologische studies, zouden wijzen op de veiligheid en werkzaamheid van een gestandaardiseerd extract (Sinuforte®/Nasodren®) bij de behandeling van rhinosinusitis [1,2,3,4].

Een gerandomiseerde, dubbel blind, multicenter, placebo gecontroleerde studie uitgevoerd op 99 patiënten in Duitsland concludeerde:
the analysis shows statistically significant differences between means of facial pain. Cure of endoscopic signs was higher in cyclamen (48,7%) than placebo (30,9%). Both patient satisfaction were in favor of cyclamen. No serious or unexpected adverse events were reported [5].

Een epidemiologische studie (Spanje) kwam tot gelijkaardige besluiten. In hetzelfde artikel wordt het gebruik van het C. europaeum extract naar voren geschoven zowel bij acute als chronische rhinosinusitis (postoperatief) [6].

Een beperkte klinische studie uitgevoerd ivm toepassing bij otitis toonde eveneens een duidelijke werkzaamheid aan [7].

Resultaten zijn vnl. gebasseerd op het gebruik van Nasodrene®/Sinuforte®/Fluirespira Forte®.
Hierin wordt gebruik gemaakt van een plantenextract, bekomen via een gepatenteerde methode. Het uit de planten bekomen extract heeft een hemolytische waarde tussen 6000 en 12.000 en bevat volgens het patent naast saponinen eveneens harsen, suikers, fenolische componenten en kleurstoffen [8].

Farmacodynamiek

De werking zou terug te brengen te zijn tot de typische activiteit van de saponinen. De door deze componenten veroorzaakte verhoogde permeabiliteit t.h.v. de zenuwuiteinden (irritatie) zou een activatie veroorzaken van de nasale en paranasale mucosa. Als reflex (cholinergische basis) ontstaat een verhoogde secretie, drainage van de sinussen en verwijdering van de slijmen. Het bijkomende osmotische effect stimuleert de celsecretie en reduceert het oedeem in de nasale mucosa.

Besluit

Beperkte klinische studies, evenals epidemiologische gegevens blijken de werkzaamheid en veiligheid van C. europaeum extract bij de behandeling van rhinosinusitis te bevestigen.
De meeste gegevens zijn wel gebaseerd op de resultaten bekomen met een specifiek extract.
De toepassing van het extract kan worden verklaard door de specifieke activiteit uitgeoefend door de aanwezige saponinen.
 

Referenties: 

[1] Khechinashvili S. et al. 2003. Georgian Medical News 9 (102): 41-46.

[2] Kriukov A et al. 2007. Vestn. Otorinolaringol. 2: 33-37 (artikel in Russisch; enkel abstract beschikbaar in het Engels).
Conclusion: "topical administration of Cyclamen europaeum is effective in patients with mild-moderate acute rhinosinusitis or exudative-purulent chronic rhinosinusitis, and no significant differences were observed with respect to the efficacy obtained with conventional therapy."

[3] Mullol J.. 2008. Material of the 22nd Congress of European Rhinologic Society and 27nd International Symposium of Infection and Allergy of the Nose, June 15-19 Crete, Greece: 27-29.

[4] Pfaar O.. 2008. Material of the 22nd Congress of European Rhinologic Society and 27nd International Symposium of Infection and Allergy of the Nose, June 15-19 Crete, Greece: 33-35.

[5] Integretated Clinical and Statistical Report. December 31st 2008.www.clinicaltrials.gov, NCT 00552773.

[6] Mullol J.. 2009. Trends on Rhinosinusitis Diagnosis and Treatment. Otolaryngol. Pol. 63(7): 3-4.

[7] Khechinashvili S. et al.. 2010. A New Method of Conservative OME Treatment. Bulletin of the Georgian National Academy of Sciences 4(3): 132-136.

[8] Method for Obtaining an Isolated Extract of the Plant Cyclamen europaeum L. and Its Use as a Therapeutic Agent. United States Patent 7105189.

Auteur:
 

Prof. Dr. K. Demeyer
VUB - FAFY
Laarbeeklaan 103,
B-1090 Jette.

Datum laatste actualisatie: 21 maart 2012

Expert: 
expert