Skip to Content

Hoe zit de interactie tussen Betablokker Bisoprolol en psoriasis?

Er zijn case reports van zeer ernstig vormen van psoriasis gemeld na het gebruik van bisoprolol en van andere bèta-blokkers. Zowel “drug induced” als “drug-aggravated” psoriasis zijn mogelijk. Omdat het steeds om case-reports gaat, is van de precieze oorzaak-gevolgrelaties en de invloedsfactoren daarop weinig bekend. De cardioselectieve bèta-blokker practolol was hierop een uitzondering en werd wegens de grotere frequentie bijwerkingen op de huid uit de handel genomen.

We raadplegen natuurlijk eerst de bijsluiter (Emconcor®) en dan lezen we bij de bijwerkingen van bisoprolol dat er individuele gevallen zijn (<0,01%) waar "bèta-blokkers kunnen psoriasis teweegbrengen of verergeren".

Als we bcfi.be raadplegen lezen we echter bij de bijwerkingen van bèta-blokkers "Exacerbatie van psoriasis".

Consensus dus over het "verergeren" van psoriasis, maar "teweegbrengen" is wat controversiëler, en misschien is het dat wat de vraagsteller precies wilde te weten komen?

In een recente review in 2009 in het bijzonder gezaghebbend tijdschrift The New England Journal of Medicine in de serie "Mechanism of Disease" is er geen belangrijke plaats voorzien voor geneesmiddelen in de beschrijving van het ontstaan van de ziekte maar dat gaf wel aanleiding tot een lezersbrief van iemand die het daar niet mee eens was.

Het hoeft dus niet te verwonderen dat veel samenvattende werken niet helemaal up to date zijn en er wat nuances verloren gaan.  Maar een pubmed zoektocht bracht ons bij het volgende artikel uit 2010: "Drug-Provoked Psoriasis: Is It Drug Induced or Drug Aggravated?" en we geven hier kort de inhoud van twee tabellen mee:

Sub-types van geneesmiddel-gerelateerde psoriasis

Drug-induced psoriasis
  • bij het staken van het geneesmiddel verdwijnt de ziekte
  • "de novo" verschijnen van de ziekte zonder voorgeschiedenis of familiale voorgeschiedenis
Drug-aggravated psoriasis
  • ziekte verdwijnt niet na staken van het geneesmiddel
  • verergering van bestaande psoriasis of verschijnen van nieuwe letsels op voordien intacte huid

De geneesmiddelen in verband gebracht met psoriasis

Meest gerapporteerd:
  • Bèta blokkers
  • Lithium
  • Anti-malaria middelen (o.a. chloroquine)
Ook gerapporteerd
  • Antibiotica (o.a.tetracyclines)
  • NSAID's
  • ACE-inhibitoren
  • Interferons
  • Terbinafine
  • Benzodiazepines
Zelden  gerapporteerd en/of case reports
  • Digoxin
  • Clonidine
  • Amiodarone
  • Quinidine
  • Goud
  • TNF-alpha inhibitoren
  • Imiquimod
  • Fluoxetine
  • Cimetidine

We vatten samen:

Er zijn case reports van zeer ernstig vormen van psoriasis gemeld na het gebruik van bisoprolol. Case-reports, hoe belangrijk ook voor de patiënt zelf, laten niet toe om op eenduidige manier oorzaak-gevolg relaties vast te leggen.  Het is dan ook zeer moeilijk om individuele verschillen toe te schrijven aan de verschillende bèta-bokkers. De cardioselectieve bèta-blokker practolol was hierop een uitzondering en werd wegens de grotere frequentie bijwerkingen op de huid uit de handel genomen.  Lokaal gebruik van bèta-blokkers in oogdruppels is ook in verband gebracht met psoriasis.  De “drug induced” en de “drug-aggravated” psoriasis zijn mogelijk bij gebruik van bèta-blokkers.  De interactie tussen bisoprolol en psoriasis is dus vrij complex en meer research moet zowel de andere omgevingsfactoren als de de genetische achtergrond nog verder ophelderen.

Referenties: 

Links naar de hieronder genoemde referenties en andere zijn rechtstreeks in de tekst aangebracht

  1. Grace K. Kim, DOa and James Q. Del Rosso, DO, Drug-Provoked Psoriasis: Is It Drug Induced or Drug Aggravated?
    Understanding Pathophysiology and Clinical Relevance, J Clin Aesthet Dermatol. 2010 January; 3(1): 32–38.
  2. Frank O. Nestle, M.D., Daniel H. Kaplan, M.D., Ph.D., and Jonathan Barker, M.D., Psoriasis,
    N Engl J Med 2009; 361:496-509
  3. Puig L, Goñi FJ, Roqué AM, Bordas FD, de Moragas JM., Psoriasis induced by ophthalmic timolol preparations,
    Am J Ophthalmol. 1989 Oct 15;108(4):455-6.
  4. Salman Waqar, Pradip K Sarkar, Exacerbation of psoriasis with β-blocker therapy, CMAJ July 7, 2009 vol. 181 no. 1-2
     

Auteurs

Prof. H. De Loof,  Prof T. Lescrinier, Prof G. De Meyer
Universiteit Antwerpen

Datum laatste actualisatie: 23 juli 2011


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie Bètasympathicolytica

Expert: 
expert