Skip to Content

Is het combineren van champix met nicotinevervangers zinvol?

Zeker tijdens de optitratie van Champix is het zinvol nicotine en Champix te combineren. De bijsluiter raadt aan om een stopdatum voor het roken te kiezen in de tweede week dat men met Champix is gestart. Maar later kan ook nog. In deze optiek kan het zeker nuttig zijn, wanneer mensen absoluut onmiddellijk met sigaretten moeten of willen stoppen, tijdens de optitratiefase Nicotine Replacement Therapy toe te dienen. Meestal zal men dit doen o.v.v. pleisters, al dan niet gecombineerd met kauwgom of lozenges om in nood ontwenningsverschijnselen op te vangen. Hierbij is het in principe de bedoeling de NRT af te bouwen naarmate men varenicline opdrijft.

Werking van varenicline (Champix)

Varenicline bindt zich aan de α4β2 neuronale nicotinerge acetylcholinereceptoren. Hier oefent het enerzijds een agonistische werking uit, waardoor het de werking van nicotine nabootst, zij het in mindere mate.  Hierbij worden kleine hoeveelheden dopamine vrijgegeven die het beloningseffect van nicotine nabootsen. Anderzijds voert varenicline eveneens een antagonistische werking uit ter hoogte van deze receptoren in aanwezigheid van nicotine. Varenicline heeft een veel grotere affiniteit en selectiviteit ten aanzien van deze receptoren dan nicotine zelf.  Daarom kan varenicline effectief het vermogen van nicotine blokkeren om de α4β2 receptoren en het mesolimbisch dopaminesysteem volledig te activeren. Dit is het neuronale mechanisme dat ten grondslag ligt aan de versterking en beloning die wordt ervaren bij het roken [1].

In concreto doet varenicline dus het volgende:

  • Varenicline vermindert enerzijds de ontwenningsverschijnselen die men ervaart bij het roken (door de agonistische werking ter hoogte van de nicotine receptoren)
  • Varenicline zal ervoor zorgen dat wanneer men toch zou roken, men veel minder genot dan gewoonlijk ervaart.

Deze tweevoudige werking maakt van varenicline een waardevol product in de ontwenning van nicotineverslaving. In een 52-weken durende multicentrische studie bij 746 rokers, waarbij varenicline vergeleken wordt met NRT (Nicotine Replacement Therapy; kauwgom, patches, lozenges, inhalatie) stopten significant meer mensen met roken onder varenicline therapie t.o.v. NRT therapie. In de groep van NRT-gebruikers waren er significant meer ontwenningsverschijnselen en mensen die hervielen [2].

Is het combineren van Champix met nicotinevervangers zinvol?

Uit wat hoger vermeld staat rond de werking van varenicline op de nicotinereceptoren zou men kunnen afleiden dat de combinatie van Champix met NRT weinig zin heeft, gezien de veel sterkere binding van varenicline aan de nicotinereceptoren.

Echter, sommige centra combineren bewust NRT met Champix tijdens de rookontwenning. Zeker tijdens de optitratie van Champix is het zinvol beide producten te combineren. De bijsluiter raadt aan om een stopdatum voor het roken te kiezen in de tweede week dat men met Champix is gestart. Maar voor patiënten die het moeilijk hebben kan er desnoods pas later, binnen de 5 weken na start met Champix, gestopt worden met roken/nicotinetoediening.

In de optitratiefase wordt de dosering van varenicline langzamerhand verhoogd:

  • Van dag 1 tot dag 3 moet men eenmaal per dag één witte filmomhulde CHAMPIX-tablet van 0,5 mg innemen.
  • Van dag 4 tot dag 7 moet men tweemaal per dag één witte filmomhulde CHAMPIX-tablet van 0,5 mg innemen, één keer ’s ochtends en één keer ’s avonds, elke dag op ongeveer dezelfde tijd.
  • Van dag 8 tot het einde van de behandeling moet men tweemaal per dag één lichtblauwe filmomhulde CHAMPIX-tablet van 1 mg innemen, één keer ’s ochtends en één keer ’s avonds, elke dag op ongeveer dezelfde tijd [1].

In deze optiek kan het zeker nuttig zijn, wanneer mensen absoluut onmiddellijk met sigaretten moeten of willen stoppen, tijdens de optitratiefase NRT toe te dienen. Meestal zal men dit doen o.v.v. pleisters, al dan niet gecombineerd met kauwgom of lozenges om in nood ontwenningsverschijnselen op te vangen. Hierbij is het in principe de bedoeling de NRT af te bouwen naarmate men varenicline opdrijft.

Recent werd er door de wereldbefaamde Mayo Clinic een studie gepubliceerd waarbij de combinatie van varenicline en NRT onder de loep is genomen. Normaal gezien wordt na een 4-tal dagen een steady state concentratie bereikt voor varenicline. Dit wil zeggen dat dan min of meer het maximale effect zou moeten bereikt zijn. Men ziet echter bij hevige rokers dat ze vaak nog teveel ontwenningssymptomen vertonen. Als hypothese schuift de onderzoeksgroep naar voor dat varenicline bij hevige rokers de nicotinereceptoren wellicht niet volledig satureert, waardoor supplementair NRT noodzakelijk is om alle ontwenningsverschijnselen en de drang naar een sigaret te onderdrukken [3].

Moeten we meer bijwerkingen verwachten?

In deze studie, waarbij 104 rokers de combinatietherapie kregen toegediend, werden soms zelfs meerdere NRT producten gebruikt (zowel patches als orale middelen) en werd de combinatie van dit alles gedurende 12 maanden verder gezet.

De combinatie werd doorgaans goed verdragen en leed niet tot meer therapiestop dan in de referentiegroep (met enkel NRT-gebruik). De bijwerkingen die gemeld werden waren doorgaans mild van aard. De meest gemelde bijwerkingen zijn:

  • Slapeloosheid
  • Woelige dromen
  • Depressieve symptomen
  • Gastro-intestinale last
  • Constipatie
  • Vermoeidheid
  • Duizeligheid [3].

In de bijsluiter van Champix vinden we volgende waarschuwing terug: ‘Wanneer varenicline en transdermale NRT gelijktijdig werden toegediend aan rokers gedurende 12 dagen, werd een statistisch significante verlaging in de gemiddelde systolische bloeddruk (gemiddeld 2,6 mmHg) gemeten op de laatste dag van het onderzoek. In dit onderzoek traden misselijkheid, hoofdpijn, braken, duizeligheid, dyspepsie en vermoeidheid vaker op bij de combinatie dan bij NRT alleen. Combinaties met andere rokstopmiddelen werden niet onderzocht [1].

Momenteel onderzoekt Pfizer in samenwerking met Queen Mary University uit Londen de combinatie van NRT en varenicline bij rookstop (CONVICT study). Hopelijk brengt deze studie meer duidelijkheid over de therapeutische meerwaarde en eventuele nadelen van deze combinatietherapie. Op dit moment zijn er echter nog geen resultaten voorhanden [4].
 

Referenties: 

[1] Productinformatie Champix – www.FAGG.be
[2] Aubin H.J. et al. Varenicline versus transdermal nicotine patch for smoking cessation: results from a randomised openlabel trial. Thorax 2008; 63: 717–724.
[3] Ebbert J.O. , Burke M.V. ,  Hays J.T. & Hurt R.D. Combination treatment with varenicline
and nicotine replacement therapy. Nicotine & Tobacco Research 2009, Volume 11 (5): 572–576
[4] Al-Rehan Abdul Aziz Dhanji. Combination of Nicotine Replacement Therapy (NRT) and Varenicline to Increase Cessation of Tobacco (CONVICT Study). www.Clinicaltrials.gov.

Auteur:

Lies Leemans

Daum laatste update: 12 april 2011


Uw basiskennis opfrissen met Farmamozaïek?

Zie Varenicline

Expert: 
liess4163