Skip to Content

Een patiënt heeft een ontstoken oog en is lensdrager. Hij heeft echter geen bril en wil dus zijn lenzen blijven dragen, maar welke ontsettende oogproducten kunnen eventueel gebruikt worden, zonder dat de lenzen beschadigd worden?

Vooral zachte lenzen kunnen bacteriën, werkzame bestanddelen en/of conserveermiddelen absorberen. Dit kan infecties, allergie, lensverkleuring ... veroorzaken. Tenzij bedoeld om de lenzen zelf vochtig te houden, worden lenzen best voor indruppeling van oogdruppels verwijderd en pas na 20 à 30 min wachten terug geplaatst. Dit volstaat ook om problemen met conserveermiddelen te vermijden. Maar ... zolang de ogen ontstoken zijn is het absoluut afgeraden ooglenzen te dragen. Bij sommige behandelingen, zoals met corticoiden en bètablokkers, is het dragen van lenzen eveneens gecontraïndiceerd. Een reservebril is dus geen overbodige luxe.

Het ontstoken oog en het dragen van contactlenzen

Symptomen, die wijzen op ontsteking al of niet tengevolge van infectie zijn: overgevoeligheid voor licht, tranenvloed of abnormale slijmerige of etterige afscheiding, branderig gevoel of jeuk, gevoel van zandkorrels in het oog, roodheid, wazig zicht, zwelling.

Bij een oogontsteking is meestal het bindvlies (conjunctiva) ontstoken.  De oorzaak is meestal een virus of bacterie, maar ook overgevoeligheid kan een rol spelen, zoals bij hooikoorts of bij gebruik van bepaalde soorten make-up. Onhygiënisch omgaan met contactlenzen vergroot de kans op oogontsteking. Ook lenzen te lang inhouden is niet goed. In de (hoogte)zon of in lasstralen kijken, zonder uw ogen te beschermen, kan eveneens een ontsteking geven.

Een oogontsteking kan veel pijn veroorzaken, maar is zelden gevaarlijk. Meestal is het oog binnen een week vanzelf genezen. Een ontsteking, die het gevolg is van overgevoeligheid of allergie, verdwijnt zodra het contact met het allergeen wordt verbroken.

In de apotheek is het onmogelijk de ernst van een ontsteking en de oorzaak ervan correct in te schatten. We kunnen dus niet voorzichtig genoeg zijn. Bij lensdragers is verwijdering van de contactlenzen de eerste te nemen maatregel. Het is niet goed om contactlenzen te dragen zolang als een oog ontstoken is. Pas als de ontsteking helemaal over is, mogen de lenzen weer gedragen worden.

Risico's bij dragen van contactlenzen

Het dragen van contactlenzen gaat zelf altijd gepaard met een zeker risico voor diverse, al dan niet ernstige ongewenste nevenaandoeningen zoals irritatie, ooginfectie of een ulceratieve hoornvliesontsteking (keratitis ulcerosa).

Hoornvliesinfecties zijn een typisch verschijnsel bij lensdragers. De infectie kan plots de kop opsteken en op korte tijd ongunstig evolueren. In uitzonderlijke gevallen kan ze tot blindheid leiden. Vooral zachte lenzen, die een sponsachtige structuur hebben en veel water opnemen, kunnen gemakkelijk bacteriën opzuigen via gecontamineerde vloeistoffen. Een correct gebruik en een goed onderhoud is het fundament voor een succesvol contactlensgebruik. Bij harde contactlenzen zijn de kansen tot infectie heel wat geringer.

Lensdragers doen er goed aan bij een ontsteking hun oogarts te raadplegen en de lenzen mee te nemen, die ze in gebruik had op het ogenblik dat de verschijnselen zich voordeden, inclusief bewaaretui.

Contactlenzen en oogdruppels

Het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium vermeldt dat bij het indruppelen van oogdruppels geen zachte lenzen mogen gedragen worden, tenzij het de bedoeling is de lenzen vochtig te houden. Bij bepaalde lokale behandelingen ter hoogte van het oog (vb. corticosteroïden) is gebruik van (harde en zachte) contactlenzen zelfs volledig gecontraïndiceerd. Dit geldt ook voor bètablokkers, omdat die de traanproductie afremmen, wat bij het dragen van lenzen irritatie met zich kan meebrengen.

Als er geen specifieke contra-indicaties zijn, wordt in de meeste bijsluiters toch geadviseerd de lenzen voor het indruppelen  van oogdruppels te verwijderen en vervolgens 20 à 30 minuten te wachten vooraleer ze weer aan te brengen. Na die tijd is de druppel volledig in het oog binnengedrongen. Als de wachttijd onvoldoende is, dan zal de lens, in evenredigheid met haar zachtheid, de druppel gedeeltelijk opzuigen. Werkzame bestanddelen en eventueel aanwezige bewaarmiddelen  (meestal benzalkoniumchloride) accumuleren dan in de lens en staan daardoor ongewenst in langdurig contact met het hoornvlies. Dit kan ondermeer allergische reacties of lensverkleuring teweegbrengen.

Harde lenzen zijn op dat vlak minder problematisch, omdat ze niet de absorberende eigenschappen van zachte lenzen bezitten. De adviezen verschillen van product tot product, maar uit de geraadpleegde bijsluiters blijkt dat vooral de zachte lenzen geviseerd worden.

Door de wachttijd te respecteren worden in principe de problemen met bewaarmiddelen voorkomen. Sommige bijsluiters bevestigen dit (vb. TOBRADEX®) maar andere beschouwen zachte lenzen als een tegenindicatie (vb. PRANOX®).  Anderzijds zijn er voldoende desinfecterende druppels beschikbaar die geen conserveermiddelen bevatten (vb. DESOMEDINE®). Dit wijzigt evenwel niets aan het algemeen geldend advies: geen zachte noch harde contactlenzen bij oogontstekingen

Referenties: 
  1. Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie: www.bcfi.be 
  2. Farmacotherapeutisch kompas www.fk.cvz.nl/
  3. Ned. Huisartsengenootschap, nhg.artsennet.nl, Farmacotherapeutische-richtlijnen 
  4. Syllabus IPSA voorjaar 2009: cyclus oftalmologie, www.ipsa.be
  5. US Food And Drug Administration, www.fda.gov
  6. Geraadpleegde bijsluiters: DESOMEDINE®, OPHTAMEDINE®, ACULARE®, PRANOX®, ALLERGODIL®, TOBRADEX®, NAPHCON®, CARTEOL®, ISOPTO TEARS®, www.pharma.be

Auteur

Dr.Apr. Luc Leyssens

Datum laatste actualisatie 4 februari 2011

Expert: 
lucls5261