Skip to Content

Wat is de plaats van acetyl-l-carnitine bij de behandeling van ADHD en andere gedragsstoornissen bij kinderen? Zijn er betrouwbare studies en hoe zit het met de bijwerkingen?

Er zijn onvoldoende studies van goede kwaliteit die het nut van ALC in de behandeling van ADHD onderbouwen. In de beperkte studies werden enkel milde bijwerkingen vastgesteld.

Verdieping

 1. Achtergrond
Acetyl-L-carnitine (ALC) is een acetylester van het getrimethyleerde aminozuur L-carnitine. Het wordt gevormd in de hersenen, de lever en nieren van de mens door het enzym ‘ALC-transferase’ uitgaand van L-carnitine en acetylCoA.(1)
ALC is in relatief hoge concentraties aanwezig in de hersenen en heeft de hoogste concentratie in de hypothalamus. ALC kan gemakkelijk de bloed-hersenbarrière passeren, waardoor supplementering met deze component het hersenmetabolisme zou kunnen beïnvloeden. Enkele van de voorgestelde neuroprotectieve effecten van ALC zijn: verbeterde mitochondriale kracht en functie, anti-oxiderende activiteit, stabilisatie van de membranen, proteïnen- en genexpressiemodulatie, (2) en verbetering van de cholinerge neurotransmissie door de gelijkaardige structuur van ALC met die van acetylcholine (1;2).
ALC is ook belangrijk bij het vetzuuranabolisme: de acetaatgedeeltes, die weer vrijgegeven worden door het enzym ALC-transferase bij het lipidenmetabolisme, worden geïncorporeerd in verzadigde, mono-onverzadigde en poly-onverzadigde vetzuren (3).
 

2. Welke studies zijn er en wat zeggen ze?

Er zijn slechts twee gerandomiseerde placebo gecontroleerde studies bij kinderen met ADHD, en de resultaten van deze studies zijn tegenstrijdig. In een eerste studie werd niet ALC, maar L-carnitine toegediend. Dit L-carnitine wordt in het lichaam omgezet tot ALC. Volgens deze studie verminderde behandeling met L-carnitine de aandachtsproblemen en het agressief gedrag significant bij jongens met ADHD. Men baseert zich hierbij echter op een steekproef van slechts 24 proefpersonen.(4) Een grotere studie met 112 kinderen kon daarentegen geen effect vaststellen van ALC in de algemene ADHD-populatie. Volgens de auteurs is er verder onderzoek nodig naar de mogelijke voordelen van ALC en dit specifiek bij het onoplettend type.(3)
 
Er zijn wel twee gerandomiseerde placebo-gecontroleerde studies (5;6) die positieve effecten suggereren van ALC bij patiënten met het fragile X syndroom (FXS) en een bijkomende diagnose van ADHD.
 

3. Veiligheid

In de studies konden geen ernstige bijwerkingen vastgesteld worden tijdens de duur van de studies (16 weken tot 1 jaar). (1;3;5-7). De meest voorkomende nevenwerkingen zijn agitatie, lichte hoofdpijn, diarree, misselijkheid en braken. (1;6)
 

4. Conclusie

Er is onvoldoende evidentie voor het gebruik van ALC bij de behandeling van ADHD.
Referenties: 

 

Referenties:
 
      (1)    Acetyl-L-carnitine. Monograph. Altern Med Rev 2010 Apr;15(1):76-83.
      (2)    Jones LL, McDonald DA, Borum PR. Acylcarnitines: Role in brain. Progress in Lipid Research 2010;49(1):61-75.
      (3)    Arnold LE, Amato A, Bozzolo H, Hollway J, Cook A, Ramadan Y, et al. Acetyl-L-carnitine in attention-deficit/hyperactivity disorder: A multi-site, placebo-controlled pilot trial. Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology 2007;17(6):791-801.
      (4)    Van Oudheusden LJ, Scholte HR. Efficacy of carnitine in the treatment of children with attention-deficit hyperactivity disorder. Prostaglandins Leukotrienes and Essential Fatty Acids 2002;67(1):33-8.
      (5)    Torrioli MG, Vernacotola S, Mariotti P, Bianchi E, Calvani M, De GA, et al. Double-blind, placebo-controlled study of L-acetylcarnitine for the treatment of hyperactive behavior in fragile X syndrome. Am J Med Genet 1999 Dec 3;87(4):366-8.
      (6)    Torrioli MG, Vernacotola S, Peruzzi L, Tabolacci E, Mila M, Militerni R, et al. A double-blind, parallel, multicenter comparison of L-acetylcarnitine with placebo on the attention deficit hyperactivity disorder in fragile X syndrome boys. American Journal of Medical Genetics Part A 2008;146A(7):803-12.
      (7)    Rueda JR, Ballesteros J, Tejada MI. Systematic review of pharmacological treatments in fragile X syndrome. BMC Neurol 2009;9:53.
 

 

Auteur

Apr. Elke Joos

Dr. Apr. Koen Boussery
Eenheid voor Farmaceutische Zorg – Universiteit Gent
Expert: 
gela0007